tedvanlieshout.nu

schrijver, dichter, beeldend kunstenaar

Het einde van het Modelcontract Kinderboeken?

with 12 comments

Ik moest het al vertellen op de Middag van het Kinderboek, afgelopen zaterdag: de WKU, de Werkgroep Kinderboekenuitgevers, verenigd binnen de GAU (Groep Algemene Uitgevers) van het NUV (Nederlands Uitgevers Verbond), heeft besloten de BNO (Beroepsorganisatie Nederlandse Ontwerpers) niet te aanvaarden als gesprekspartner bij de onderhandelingen over de herziening en aanpassing van het Modelcontract Kinderboeken (MK), omdat de beroepsorganisatie van vormgevers volgens de WKU te weinig illustratoren vertegenwoordigt. Het is een hooghartige, irritante en uiterst onbeschofte manier om illustratoren buiten spel te zetten bij onderhandelingen over een contract waarvan de uitgevers nu juist wilden dat illustratoren er deel van uit zouden maken.

Dat MK is er gekomen doordat kinderboekenuitgevers het reguliere Modelcontract, zoals je dat kunt bekijken op de website van de VvL, niet van toepassing meer achtten op het kinder- en jeugdboek. Onderhandelingen over de totstandkoming van een apart MK wilde de WKU alleen met de VvL voeren indien de illustrator zou worden opgenomen in het MK. Hoewel illustratoren en schrijvers aparte partijen zijn die niet dezelfde belangen hebben, is vanuit de VvL ingestemd om niet onmiddellijk met vertegenwoordigers van de illustratoren en vormgevers te overleggen, omdat er anders geen contract kwam. Daarbij is er steeds vanuit onze kant – de VvL dus – op gehamerd dat illustratoren bij de onderhandelingen moesten worden betrokken. Echter, om de totstandkoming van het contract niet te frustreren en vertragen, is besloten om de onderhandelingen voort te zetten zonder een vertegenwoordiging van de illustratoren, met dien verstande dat de illustratoren later bij het overleg zouden worden betrokken.

Van VvL-kant is er geregeld contact geweest met de BNO, die de enige vakvereniging in Nederland is waarbij illustratoren verenigd zijn, de enige vakvereniging ook die de belangen van tekenaars in kwesties als deze behartigt. De BNO heeft het contract destijds bekeken en beoordeeld, en aangegeven op welke punten er verbeteringen zouden moeten plaatsvinden opdat de BNO het contract aan illustratoren zou kunnen aanbevelen. – Vooralsnog beveelt de BNO het contract niet aan, omdat het op significante punten tekortschiet. De WKU trok zich van het commentaar van de BNO niets aan en ging ook niet in op de uitnodiging om erover te praten.

Nu vindt er de komende week een bespreking plaats tussen afvaardigingen van de WKU en de VvL over door de uitgeverijen gewenste aanpassingen van het contract. Anouk Siegelaar, die jurist is bij de BNO en die afgelopen zaterdag een uitstekend bezochte workshop verzorgde, heeft er bij de uitgevers op aangedrongen vóór de Middag van het Kinderboek met een reactie te komen over de aanpassingen die de BNO voor illustratoren wenselijk acht. Op de dag vóór de MvhK hebben de kinderboekenuitgevers die verenigd zijn binnen de WKU, bij monde van hun secretaris, laten weten dat de BNO wordt uitgesloten bij de onderhandelingen over de aanpassingen van het MK.

Samenvattend komt het er op neer dat de kinderboekenuitgevers die verenigd zijn binnen de WKU (en dat zijn bijna alle kinderboekenuitgeverijen van enige naam) hebben besloten dat illustratoren geen partij zijn in de onderhandelingen over een contract waarin over de belangen van illustratoren wordt beschikt, omdat te weinig illustratoren zich hebben aangesloten bij de BNO. Zo schuift de WKU de illustratoren de zwarte piet toe: omdat te weinig illustratoren lid zijn van de BNO, mogen ze van de uitgevers niet meepraten over hun eigen contract en hebben ze geen recht van spreken. Heeft de WKU dan voorgesteld wie wél de illustratoren mag of moet vertegenwoordigen? Neen. En dat is ook logisch, want er is maar één partij die de belangen van gezamenlijke illustratoren behartigt, en dat is de BNO!

Daarmee is volgens mij de bodem onder het Modelcontract voor Kinderboeken weggeslagen. Onderhandelingen over een Modelcontract kunnen, denk ik, niet rechtsgeldig worden als één der partijen niet tot het overleg wordt toegelaten.

Written by Ted

17 september 2012 bij 02:41

Geplaatst in Diversen

12 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Zucht. En dat op de vroege maandagmorgen:-(

    Iris Boter

    17 september 2012 at 08:50

  2. Dan wordt het nu eens tijd voor een oproep aan alle illustratoren die nog geen lid zijn van de BNO om lid te worden en aan alle leden van de BNO om hun mening over deze zaak te ventileren.
    Overigens is het een gebruikelijke truc bij onderhandelingen (in een vorig leven was ik CAO-onderhandelaar) om te pogen het aantal onderhandelaars aan de andere zijde van de tafel zo beperkt mogelijk te houden. Daar zou ik dus zeker niet in mee gaan in dit geval.

    Netty

    17 september 2012 at 11:55

  3. Van BNO-zijde is maar één persoon nodig en dat is een heel goeie.

    Ted van Lieshout

    17 september 2012 at 12:33

  4. Jawel, maar een persoon extra in dit geval is ook een partij extra met weer heel eigen belangen. En dat is lastiger, zal men denken. Maar in dit geval uiteraard noodzakelijk. Je gaat uiteraard geen dingen afspreken die voor mensen ingrijpend zijn als ze daar zelf (of hun vertegenwoordigers) niets over mogen zeggen.

    Netty

    17 september 2012 at 12:57

  5. Als ze denken dat illustratoren geen partij zijn, hoe krijgen ze dan toch nog illustratoren aan het werk voor hun? Nieuwe jonge krachten inschakelen? Daar zijn juist de uitgevers wat huiverig mee, immers dat is een groot commercieel risico. En ook die jonge mensen kunnen heus wel een contract uitgebreid doorlezen, we zijn niet dom :).
    Ik hoop dat dit nieuws een beetje ronde doet voor iedereen en dat de BNO het er ook over gaat hebben zodat iedereen weet wat zich te wachten staat. Of dat het alsnog een goed einde krijgt…het klinkt gewoon te bizar namelijk. Ik denk dat de uitgevers toch ook wel snappen dat als ze kinderboeken willen maken daar ook illustraties bij horen, en niet van die dingen die je zo van internet afplukt…

    Petra van Berkum

    17 september 2012 at 23:32

  6. Dat klinkt mooi, Petra, maar in de praktijk willen de illustratoren meestal te graag of ze hebben geen keus, en tekenen dat slechte contract toch wel…
    Dit is een erg kwetsbare doelgroep van mensen met meestal weinig zakelijke kennis en teveel liefde voor het vak.
    Nog meer reden waarom een goed modelcontract dat opkomt voor hun rechten zo belangrijk is.

    Maaike Hartjes

    18 september 2012 at 13:27

    • Ja heb je ook wel weer gelijk in Maaike, maar ik vind dat wel erg jammer…wat dat betreft moeten illustratoren eigenlijk wat meer ‘backbone’ en achtergrondinfo krijgen. En het moet toch ook gewoon allebei kunnen, EN zakelijke kennis EN liefde voor het vak. Anyway, ik vind het nog niet een reden voor utgevers om illustratoren maar aan de zijlijn te laten staan.

      Petra van Berkum

      18 september 2012 at 19:58

  7. zelfs als illustratoren wel zakelijk zijn, is er nog de kwestie `macht`. De illustrator staat in zijn eentje tegenover een groep ( bijv de uitgever, de omroep, de organisatie, het bedrijf). Het is dus heel goed dat een vakorganisatie als de BNO ( ja ik ben lid) zich inzet voor de creatieve eenlingen. En het is onzin dat er te weinig illustratoren lid zijn van de BNO. Want In deze tijden van multitasking en interdisciplinariteit kunnen ook vormgevers, animators en zelfs schrijvers vallen onder de doelgroep. Komen we pardoes in een andere kwestie terecht: moet de multi-taskende creatieve eenling van alle vakorganisaties lid zijn om sterk te kunnen staan in de onderhandelingen en staat hij/zij dan ook sterk? En dat in deze tijden van schaarste, waarin je wel moet multi-tasken om overeind te blijven

    Sandra de Weijze

    19 september 2012 at 09:59

  8. Daar heb je gelijk in, Sandra. Je kunt moeilijk lid worden van elke vakvereniging als je “multitaken” verricht. Daarvoor is het lidmaatschap gewoon te duur.

    Ted van Lieshout

    19 september 2012 at 10:57

  9. Willen Nederlandse kinderboeken uitgevers in de toekomst met amateur tekenaars en hobbyisten werken? De Gouden Penseel ging in 2011 ook al naar een Berljnse Fransoos. (http://www.aleidland.nl/2011/12/20/gouden-penseel-goes-international/ ) Professionele kinderboeken tekenaars moeten misschien hetzelfde doen als ze in Portugal doen: boeken in eigen beheer uitgeven. Of je product helemaal niet meer op de Nederlandse markt zetten, maar een Duitse, Franse of Engelse uitgever zoeken?

    Aleid Landeweerd

    19 september 2012 at 12:33

  10. […] Jarenlang is gewerkt aan een Modelcontract voor kinderboeken. Dat moest er komen omdat kinderboekenuitgevers in steeds mindere mate gebruik gingen maken van het reguliere Modelcontract, zoals dat is overeengekomen tussen de Vereniging van Letterkundigen (VvL) en de Groep Algemene Uitgevers (GAU) van het Nederlands Uitgevers Verbond (NUV). Er was geen enkele reden waarom dat contract niet zou kunnen gelden voor kinderboeken, maar de kinderboekenuitgevers, verzameld in de Werkgroep Kinderboekenuitgevers (WKU, onderdeel van de GAU), zeiden dat het Modelcontract niet van toepassing was omdat het niet toegespitst was op het feit dat kinderboeken meestal twéé auteurs hebben: een schrijver en een illustrator. Striktgenomen hoefte het Modelcontract daarvoor niet aangepast te worden, want er werd door menig illustrator allang gewerkt met het contract, maar de WKU stond erop. Daarom zijn de VvL en de WKU jaren geleden gaan onderhandelen over de totstandkoming van een modelcontract voor kinderboeken. De VvL trad toen op namens schrijvers en illustratoren gezamenlijk, omdat de WKU een vertegenwoordiging van de illustratoren buitensloot. Ikzelf was destijds bestuurslid van de VvL en ik heb getracht om de belangen van illustratoren zo veel mogelijk te laten meewegen, maar daarvoor was ik in juridisch opzicht niet competent genoeg; het was van meet af aan de bedoeling dat als de onderhandelingen tussen de WKU en de schrijvers waren afgerond, de gezamenlijke illustratoren hun licht over dat contract zouden laten schijnen en betrokken zouden worden bij een contract waarin ook de belangen van illustratoren werden geregeld. Om die reden hield de VvL de Beroepsorganisatie Nederlandse Ontwerpers (BNO, de belangenorganisatie van illustratoren) op de hoogte van de ontwikkelingen. En nu het zo ver is heeft de WKU geweigerd om te onderhandelen met een delegatie van de illustratoren. Daarmee heeft de WKU een bom onder het Modelcontract Kinderboeken gelegd. (Morgen deel 2) De vorige keer dat ik over dit onderwerp schreef vind je hier. […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: