tedvanlieshout.nu

schrijver, dichter, beeldend kunstenaar

Snoeien in prijzen?

with 13 comments

v&wEerder riep Pjotr van Lenteren op om maar eens te snoeien in de prijzen voor kinderboeken. Jacques Vriens deed er een duit in het zakje over. Nu zegt ook Jaap Friso dat er wel wat prijzen afgeschaft kunnen worden; van hem mogen de Vlag & Wimpels weg: ‘Het gaat om de griffels en penselen, dat zijn er niet teveel en daaruit wordt uiteindelijk een winnaar gekozen, duidelijker kan het niet. Die vlaggen en wimpels zeggen me weinig, dat zijn vooral een soort troostprijzen die de aandacht afleiden.’

Waar komt die bezuinigingsdrift ineens vandaan? De crisis? Overal moet bezuinigd worden en dus ook op positieve dingen waar niet op bezuinigd hóéft te worden? Waarom roept men niet op om te bezuinigen op negatieve dingen, nare zaken, minne kwesties? Waarom moet iets weg dat fijn en goed is?  – Ik word er een beetje moedeloos van. Omdat ik het standpunt niet begrijp. Omdat ik de argumenten op geen enkel punt zwaarwegend of overtuigend vind. Dat Jaap de Vlag & Wimpels weinigzeggend vindt, wil ik wel geloven: hij weet niet wat zo’n onderscheiding voor je kan betekenen. Ik wel.

Voor mijn eerste dichtbundel, Van verdriet kun je grappige hoedjes vouwen (1986), kreeg ik een Vlag & Wimpel. Omdat er dat jaar geen Zilveren Griffel werd uitgereikt aan een andere dichtbundel, was het de hoogste onderscheiding voor jeugdpoëzie in 1987. Ik was er trots op en ervoer het als een publiek blijk van erkenning voor mijn opvattingen over poëzie. Door de Vlag & Wimpel werd een breder publiek geattendeerd op mijn bundel en die raakte schoon uitverkocht. Van de uitgeverij mocht ik onmiddellijk een tweede bundel maken. Die kreeg geen prijs en verkocht slecht, maar mede dankzij de Vlag & Wimpel had ik iets van een reputatie opgebouwd en hield Leopold vertrouwen in mij. En ik ook in mezelf.

In 1991 kreeg ik een Vlag & Wimpel voor Ik ben een held. Het boek werd ook door de Kinderjury geTipt. Nog steeds wordt Ik ben een held aangevoerd als bewijs dat het mogelijk is dat een boek bij beide jury’s in de smaak kan vallen. Het boek is ook nog steeds in druk en vorig jaar maakte theaterorkest MaxTak er een voorstelling van.

Ik weet eerlijk gezegd niet wat voor andere argumenten ik nog moet aanvoeren om aan te geven dat Vlag & Wimpels van belang zijn. Behalve dit: ik was vorige maand aanwezig bij de uitreiking van de Vlag & Wimpels en zag de blije gezichten van de winnaars. Ik snap heus wel dat ze liever een Zilveren Griffel of Zilveren Penseel hadden gehad. Maar die kregen ze nu eenmaal niet. Een Vlag & Wimpel wel.

Er is betoogd dat kopers en lezers door de bomen het bos niet meer zien en daarom moeten er minder prijzen zijn. Maar die prijzen zijn niet voor het publiek, ongeacht hoe dat precies geformuleerd staat in de reglementen van de CPNB. De prijzen zijn voor de makers van die boeken en ze kunnen een leidraad zijn voor mensen bij het zoeken naar het boek dat ze willen kopen en/of lezen. Als je prijzen uitdunt om die mensen minder verloren rond te laten lopen, dan is dat net zoiets als de betere restaurants van de toplijst halen omdat mensen anders niet weten waar ze moeten eten. Zulk soort beleid leidt tot ketengedrag: als mensen niet weten waar ze moeten eten zet je gewoon op elke straathoek een McDonalds neer.

Een ander argument was dat door het grote aantal “bijprijzen” de “hoofdprijzen” zouden worden gedevalueerd. Ik heb daar geen onderzoek naar verricht, maar het tegenovergestelde lijkt me een even valide veronderstelling: niet de Woutertje Pieterse-prijs of de Nienke van Hichtum-prijs, die geen Vlag & Wimpel-variant in hun kielzog hebben, maar de Gouden Griffel, die wel Zilveren Griffels en – Penselen en Vlag & Wimpels kent, wordt gezien als de belangrijkste prijs (hoewel er het minste prijzengeld mee gemoeid is). Juist het principe van prijswinnaar onder de prijswinnaars zou er wel eens voor gezorgd kunnen hebben dat de impact van de Gouden Griffel zo groot is. Vergelijk het met het Gouden Penseel, dat het met aanzienlijk minder Zilveren Penselen en Vlag & Wimpels moet doen, en in de media navenant minder aandacht krijgt. – Vergelijk het met de Olympische Spelen. Ik hoor niemand oproepen om de bronzen medaille maar af te schaffen omdat het de gouden medaille devalueert.

Kom op jongens, blijf van die prijzen af! – Tot slot: ik vind zelf dat er juist méér Griffels, Penselen en Vlag & Wimpels moeten komen, zoals voor vertalers en vormgevers, voor e-boeken en apps.

Written by Ted

31 juli 2013 bij 07:25

Geplaatst in Diversen

13 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Helemaal mee eens!

    Ted heeft er net iets beter over nagedacht.

    Maar dat is ook zijn specialiteit 😉

    (Een niet-schrijver)

    Niet-schrijver

    31 juli 2013 at 08:42

  2. Maar als de Vlag en Wimpel auteurs de betere restaurants zijn, zijn dan de schrijvers die niets winnen de MC Donalds?

    Rom Molemaker

    31 juli 2013 at 10:40

  3. Helemaal eens! Vanuit mijn standpunt van koper en lezer: door de bomen het bos niet meer zien, kom nou, een flauwer argument kun je niet bedenken! Hoe die literaireprijzensnoeiers de lezer aan het handje willen houden: help! Bevrijd ons van dat soort betutteling! Hoe meer prijzen, hoe liever! Een boekenprijs is feest, ook voor de lezer. Waarom zouden er minder boekenfeesten moeten komen? Waarom moeten schrijvers minder gevierd worden, aangemoedigd, gestimuleerd? Hoe meer prijzen, hoe grotere (bewuste)keuzemogelijkheden voor de lezer omdat er meer boeken ‘in het zonnetje’ komen en je dan nog beter kunt vergelijken.

    janien

    31 juli 2013 at 11:27

  4. Mooi betoog. Ik heb ook niet het idee dat de prijs de aandacht afleidt van de griffels. Hoe dan?
    Wat Jacques Vriens zei vond ik tegenstrijdig; het kinderboek vieren en tegelijkertijd prijzen willen afschaffen. Misschien dat de boeken die een Vlag & Wimpel kregen Jaap minder aanspraken. Dat betekent niet dat de prijs dus maar afgeschaft moet worden. Ik kreeg een Vlag & Wimpel en het inspireert en motiveert enorm. Ik geloof dat (het winnen of kunnen winnen van) een prijs schrijvers een boost geeft en dat dat de kwaliteit van boeken ten goede komt en zorgt voor een gevarieerd aanbod.

    Suzanne Wouda

    31 juli 2013 at 12:13

  5. Het is een misverstand dat ik wil snoeien in de prijzen. Wat mij betreft komen er meer prijzen bij, er zijn nog wel wat categorieën die zijn onderbedeeld. Maar het moet wel duidelijk zijn en ik vond de griffels en vlag/wimpels dit jaar een zooitje, en dat verwijt ik ook schrijvers en uitgeverijen. Een vlag en wimpel wordt soms groter gevierd dan een griffel en dat is volledig onterecht. Het gaat om de griffels, dat zijn de prijzen voor de beste boeken: de vlag en wimpels zijn aanmoedigingen en die gun ik iedereen van harte en ik kan me voorstellen dat ze voor schrijvers inspirerend en motiverend zijn. Maar door ze tegelijkertijd bekend te maken met de griffels, loopt de boel door elkaar en is er veel onduidelijkheid, dat is niet flauw maar realistisch, en zeker niet betuttelend bedoeld. Daarom stelde ik voor om het te veranderen en daar sta ik nog steeds achter. Koppel ze los van de griffels, reik ze door het jaar heen uit of doe er iets anders mee, maar schaf ze in deze vorm af. Koos Meinderts stelde voor om de bronzen griffel in te stellen en dan in iedere categorie minder boeken aan te wijzen, ook een idee. Ik stel me eerder voor dat een jury iedere maand een vlag en wimpel uitreikt, of dat we een debuutprijs introduceren, en zo zijn er nog meer mogelijkheden. Maar de uitreiking van vlag en wimpels en griffel dit jaar was in mijn ogen niet goed en doet afbreuk aan de waarde van de prijzen.

    Dat Ted mij schaart in de rij van mensen die willen snoeien in de prijzen, vergeef ik hem, maar het is niet de insteek van mijn opmerkingen.

    Jaap

    31 juli 2013 at 13:12

    • Veel aanwezigen bij de prijsuitreiking vinden dat de Vlag & Wimpel-winnaars er doorheen gejast werden.

      Ted

      2 augustus 2013 at 00:10

  6. Dank voor je nuancering, Jaap. Dat was me uit het interview en je eigen bericht toch niet duidelijk geworden.

    Ted

    31 juli 2013 at 17:45

  7. Hear hear! Ik heb zelf o.a. drie Vlag en Wimpels mogen ontvangen en deze sterkten me in het vertrouwen dat ik mijn eigen koers moest blijven varen en trouw moest blijven aan mijn eigen ideeën over kinderliteratuur. Ook versterkten deze prijzen mijn onderhandelingspositie bij de uitgever(s), waarmee ik hier in eerste instantie de onderhandelingen over de inhoud en stijl van de boeken bedoel. Men moest mijn benadering en opvattingen wel serieus nemen en kon deze niet zomaar terzijde schuiven. Verder ben ik het geheel met je blog eens, Ted. Laten we trots zijn op het beetje beschaving en de mensen die zich hiervoor inzetten en liever andere dingen afschaffen, zoals walgelijke tv programma’s vol ontstellend domme Nederlanders die misbruik van hun domheid laten maken door leedvermakers en uitbuiters die dat greintje beschaving missen.

    selmanoort

    1 augustus 2013 at 10:53

    • Overigens vind ik een ‘bronzen griffel’ ipv de Vlag en Wimpel een goed idee. Zo vertel ik het ook altijd aan kinderen. De prijs is dan ook meteen duidelijk voor iedereen.

      selmanoort

      1 augustus 2013 at 10:56

  8. Toen ik een jaar of vijftien geleden besloot om ook kinderboeken te gaan lezen, wist ik niet goed waar te beginnen. Een groot deel van wat ik las, vond ik nogal magertjes. Ik wou graag lezen wat boven de middenmoot uit stak. Maar hoe vond ik dat? Ik kocht in die tijd bijna uitsluitend tweedehandsboeken in deSlegte en antiquariaten (mijn budget, he). Er viel mij op dat op sommige boeken een klever hing met ‘bekroond met een zilveren griffel’, ‘Wouterje Pieterse Prijs’, ‘Vlag & Wimpel’. Ik had geen flauw idee waar die prijzen voor stonden, maar ik begreep wel dat dit betere boeken moesten zijn. En ik kocht ze allemaal. Een nieuwe wereld ging voor me open.

    Ik ben het eens met Ted dat prijzen voor de makers zijn bedoeld en niet voor het publiek, maar ik was toen maar wat blij dat deze prijzen me de weg hebben getoond in kinderboekenland.

    Stefan Bosmans

    1 augustus 2013 at 16:11

  9. Je stipt mooi het relativerende aan: prijswinnende boeken vinden niet altijd hun weg naar de koper. Maar dat betekent niet dat je prijzen moet aanpassen aan de smaak van de koper.

    Ted

    2 augustus 2013 at 00:07


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: