tedvanlieshout.nu

schrijver, dichter, beeldend kunstenaar

Wat je niet koestert kwijnt weg

with 7 comments

Door zijn complexiteit is het niet zo’n legendarische regel geworden als She loves you yeah yeah yeah, maar toch zijn dit gedenkwaardige woorden:

Don’t it always seem to go that you don’t know what you’ve got
‘till it’s gone; they paved paradise, put up a parking lot.

Ze komen uit Big yellow taxi (1970) van Joni Mitchell, op 1463 in de Top 2000. De Counting Crows hadden er een hit mee in 2002 en Janet Jackson gebruikte ‘Don’t it always seem to go that you don’t know what you’ve got till it’s gone’, door Mitchell zelf gezongen, in haar Got till it’s gone uit 1997.

Wie alle mannelijke artiesten uit de eerste honderd nummers van de Top 2000 schrapt ziet hoe ontstellend schraal ons vermogen is waardering op te brengen voor de vrouwelijke inbreng in de popmuziek: Adele staat op 25, 53, 61 en 75, Fleetwood Mac en Shaffy & List staan op 41 en 42. Verder staan er nul vrouwen bij de eerste honderd. En niemand neemt er aanstoot aan. Al jaren en jaren komen er vrijwel alleen vrouwen voor in de hoogste regionen als ze nog niet vergeten zijn, omdat ze recent een hit hebben gehad, zoals nu Adele. En daarmee is meteen aangetoond dat het niet waar is wat Joni Mitchell desalniettemin overtuigend schreef. Het is niet You don’t know what you’ve got ‘till it’s gone, maar One forgets what is done once it’s gone.

Een markant voorbeeld daarvan deed zich in de vroege lente van dit jaar voor. Er moest een k(r)oningslied komen en er werd een wijze commissie ingesteld. Die bestond onder meer uit de tenniser Richard Krajicek en die heeft een vrouw die wel eens wat schrijft en die wist nog wel iemand die de tekst De dag die je wist dat zou komen kon schrijven. Mijn verwijt is niet jegens de schrijver van die woorden John Ewbank, maar jegens de commissie die het niet nodig vond om voor de tekst van een nationaal lied een behoorlijke tekstschrijver aan te trekken. En degenen die die commissie hebben samengesteld. Of is het onredelijk om het iemand te verwijten?

Kijk om je heen. Of beter: luister om je heen. Nergens hoor je modern repertoire dat geschreven is door professionele tekstdichters, een uitzondering daargelaten. We zijn volkomen vergeten dat het mogelijk is om goede nederlandstalige teksten ten gehore te brengen. Ja, op 5 in de eerder genoemde top staat ‘Avond’ van Lennaert Nijgh en verderop staan nog een paar souvenirs aan de jaren waarin er waarde gehecht werd aan goede teksten, maar iets nieuws is er niet. Guus Vleugel en Willem Wilmink zijn dood en Jan Boerstoel zit thuis. – Tuurlijk, er worden goede teksten gezongen, maar vaak zijn ze toevallig goed en niet omdat er een professionele tekstdichter op is gezet. Sterven tekstdichters uit?

Wie moet je het kwalijk nemen dat niemand meer weet dat je een kwalitatief goede tekst kunt laten schrijven door iemand die erin gespecialiseerd is? Toch John Ewbank? Die zal zichzelf wel goed vinden, dus hém kun je het niet kwalijk nemen. Daphne Deckers dan? Kun je het haar kwalijk nemen dat Jan Boerstoel niet tot haar kennissenkring behoort? Haar echtgenoot is een voormalig tenniser; hem kun je toch evenmin verwijten dat hij niet weet dat je een goede tekst kunt laten schrijven? In de commissie zaten onder anderen Joop van den Ende en Hans Wijers, en van hen had je toch wel mogen verwachten dat ze weten dat Jan Boerstoel bestaat. Maar waarom hebben ze hem dan niet gevraagd? Omdat ze een paar honderd euro wilden uitsparen? Of was het écht omdat ze niet meer weten dat wij een cultuur hebben gehad waarin uitmuntende teksten werden gemaakt? Zijn wij vergeten dat wij cultúúr hadden? Wie naar de (commerciële) televisie kijkt zal het zijn opgevallen dat slechts twee culturele genres die niet rechtstreeks met televisie te maken hebben ruimhartig aan bod komen: de musical en de film. Hoe kan dat? Het antwoord dringt zich op: de producenten van die genres zijn óók televisieproducenten en in hun programma’s maken zij reclame voor elkaars producten. In díé zin staat de tekst van Joni Mitchell als een huis: het is niet langer aan óns om te bepalen wat voor kunst we voorgeschoteld krijgen maar aan de commercie. Herstel: wat voor kunst we níét meer voorgeschoteld krijgen.

They paved paradise
And put up a parking lot
With a pink hotel, a boutique
And a swinging hot spot
Don’t it always seem to go
That you don’t know what you’ve got
Till it’s gone
They paved paradise
And put up a parking lot

They took all the trees
And put them in a tree museum
And they charged all the people
A dollar and a half to see ‘em
Don’t it always seem to go
That you don’t know what you’ve got
Till it’s gone
They paved paradise
And they put up a parking lot

Hey farmer, farmer
Put away that D.D.T. now
Give me spots on my apples
But leave me the birds and the bees
Please
Don’t it always seem to go
That you don’t know what you’ve got
Till it’s gone
They paved paradise
And put up a parking lot

Late last night
I heard the screen door slam
And a big yellow taxi
Took away my old man
Don’t it always seem to go
That you don’t know what you’ve got
Till it’s gone
They paved paradise
And put up a parking lot

Written by Ted

29 december 2013 bij 02:15

Geplaatst in Diversen

7 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Je titel & je einde zijn me uit het hart gegrepen Ted. Als ook die song-text.
    Ik hoop dat velen het wederom opbergen in hun hart, zullen reageren en handelen.
    Ik bevecht elke mmm op het stukje waar ikzelf actief ben.

    Anne Lutje Schipholt

    30 december 2013 at 08:55

  2. Oh. Wat goed dat je dit weer even keihard opschrijft. Zo waar. Kunnen we ons op een of andere manier terugvechten?

    Diet

    30 december 2013 at 09:14

  3. Er worden tegenwoordig kutteksten op muziek gezet, Ted, zoals ‘ik mis je beide armen’ (alsof je met een gewonde marva ligt te knarren, wie zei dat ook alweer? ;). ) en ze zijn zo onwaarschijnlijk succesvol dat ze in de top 2000 komen, maar ik ben het niet met je eens dat er vandaag de dag geen goede liedjes meer geschreven worden. Wat is een professionele tekstdichter en wat maakt hem beter dan een goede amateur? De ervaring? De betaling? De erkenning van talent denk ik. En dat wordt tegenwoordig wel steeds moeilijker omdat er niet kritisch inhoudelijk naar het product gekeken wordt, maar meer naar de financiële effectiviteit. Wat levert het product op? Een talig ondervoede bevolking zal met weinig tevreden zijn. Het kroningslied heeft misschien wel duidelijk gemaakt dat je met slap nepsentiment niet iedereen kunt paaien. Dat is mij wel een kutlied waard.

    Hanneke

    30 december 2013 at 14:21

  4. Ik heb niet voor niets Jan Boerstoel genoemd. Waar zijn de artiesten die hem en andere tekstdichters inhuren voor een lied? Veel van die artiesten vinden dat ze het zelf wel kunnen. En natúúrlijk worden er goede liedjes geschreven. Een van de beste tekstdichters – ook componist en uitvoerende – is Theo Nijland, maar die kom je zelfs in de onderste regionen van de Top 2000 niet tegen. Daar is geen markt meer voor.

    Ted

    30 december 2013 at 15:05

  5. Niet alleen tellen vrouwen niet mee in de Top2000, maar Radio2 weigert ook al 15 jaar lang ook maar één vrouwelijke discjockey te zoeken.Het is een volstrekte mannenwereld,en dan ook wel een blanke mannenwereld, want zwarte zangers/zangeressen zijn ook vakkundig weggewerkt-afgezien van Michael jackson,

    Leo Willemse

    30 december 2013 at 20:00

  6. In de ZwartePietendiscussie werd al betoogd dat blanke mensen niet in staat zijn om discriminatie in zichzelf te onderkennen.

    Ted

    31 december 2013 at 02:13

  7. ‘…They paved paradise and put up a fucking lie.’ Zo zing ik m altijd.

    Jacobien

    10 augustus 2014 at 15:35


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: