tedvanlieshout.nu

schrijver, dichter, beeldend kunstenaar

‘Het uitgangspunt is dat het niet veel nadeliger voor auteurs is…’

with 11 comments

bad-books-300x224Gisteren in NRC.Next een artikel van Reinier Kist over een streamingdienst die een aantal Nederlandse en Vlaamse uitgeverijen aan het opzetten zijn. Voor een bepaald bedrag per maand kun je dan onbeperkt e-boeken lezen. Projectleider Lisa van den Herik die in dienst van WPG en LannooMeulenhoff deze abonneeservice opzet zegt: ‘De bestseller-60 zal goed vertegenwoordigd moeten zijn om de dienst interessant te maken voor een grote groep lezers.’ En, meldt het artikel, het verdienmodel zal zo ingericht zijn dat auteurs een hogere vergoeding krijgen naarmate hun boeken meer en langer worden gelezen. In een tussenkopje staat:

VERDIENMODEL GUNSTIG VOOR AUTEURS

Maar al heel snel komt de aap uit de mouw. Van Herik: ‘Het uitgangspunt is dat het niet veel nadeliger voor auteurs is dan wat zij nu met de verkoop van e-boeken verdienen.’

Kom, proef die uitspraak eens goed, want hier ligt volgens mij de sleutel van het lauwe succes van e-boeken en de reden waarom schrijvers wel sympathiek staan tegenover dit soort initiatieven – zoals ook ik! – maar minder van harte dan wenselijk is.

Met e-boeken verdienen auteurs nagenoeg niks en blijkens het model dat Van Herik voorstaat is de streamingdienst niet veel nadeliger. Maar dus wel nadeliger. Dat kan niet veel goeds beloven. Als je nu 1 cent verdient met e-boeken en streaming is nadeliger, dan verdien je er dus waarschijnlijk 0 cent mee.

In alle verdienmodellen rondom de digitalisering die tot nu toe zijn langsgekomen is steeds uitgegaan van een inkomstenpot die bestemd is voor de tussenhandel: dat is alles wat er tussen de schrijver die schrijft en de lezer die leest in staat. In geen enkel van de modellen is ruimte voor het idee: het e-boek moet enerzijds aantrekkelijk gemaakt worden voor schrijvers, zodat ze enthousiast e-boeken gaan maken, en anderzijds voor lezers, zodat ze e-boeken willen lezen en kopen. In alle verdienmodellen is de tussenhandel louter bezig met het zoveel mogelijk instandhouden van de eigen marges. Dat is begrijpelijk, want er zullen waarschijnlijk altijd vertellers blijven en altijd toehoorders, maar niet noodzakelijkerwijs altijd uitgevers en boekverkopers. Maar zij lijken wel steeds vaker uit het oog te verliezen dat zij niet de schepper zijn van het product dat ze verhandelen, noch de afnemer ervan. Ik hoor bijna nooit dat het traject uitgever-distributeur-boekhandel-bibliotheek het belangrijk vindt om zowel de maker als de afnemer te koesteren, zodat het product waar ze hun geld mee verdienen hoogwaardig is en blijft.

Persoonlijk ken ik geen schrijvers die in hun dromen het papieren boek hebben vervangen door het digitale boek. Ik ken geen schrijvers die er de voorkeur aan geven om hun nieuwe boek digitaal te ontvangen en op een scherm te bekijken, bóven een postbode die aanbelt met een grote doos, waar allemaal papieren boeken in zitten, die je vastpakt, bevoelt, besnuffelt en doorbladert. Ik denk dat vrijwel alle schrijvers die schrijver geworden zijn omdat ze die ambitie hadden, hun liefde voor het boek niet zo goed kwijt kunnen in de digitale versie dan in die van papier. Geen enkel verdienmodel trekt zich daar iets van aan. Iedereen weet dat een papieren boek een zekere waarde vertegenwoordigt en iedereen voelt op zijn klompen aan dat een digitaal boek ontastbaar is en feitelijk niet eens bestáát als de elektriciteit een paar uur uitvalt. – Er is in heel het boekenvak niemand die een poging doet om van het e-boek een aantrekkelijke schrijversinvestering te maken.

Maar ook voor de lezer heeft het boekenvak geen aandacht. e-Boeken vertegenwoordigen nauwelijks enige waarde en zijn toch duur. Ik kocht een digitale versie van een boek in de prachtige Privé-Domeinserie van De Arbeiderspers en voelde me besodemieterd toen ik merkte dat er hoegenaamd geen zorg was besteed aan de digitale uitvoering. – Ik snap het wel dat veel lezers denken: het is niks waard dus ik betaal er ook niet voor.

Een product moet kwalitatief in orde zijn voor het marktwaardig is, en dat betekent dat het boekenvak eerst zal moeten investeren in dat product, en dus in degene die dat maakt. En dat doet het boekenvak onvoldoende, omdat het zo radeloos bezig is met het eigen verdienmodel dat het vergeten is dat de boekenketen begint in het hoofd van een schrijver en eindigt in het hoofd van een lezer.

Dat is echter niet alleen de schuld van het boekenvak zelf. In alle berichtgeving van en over de overheid over de digitalisering van het boek komt de schrijver nagenoeg niet voor. De groep auteurs is in de ogen van de overheid zo klein, dat die verwaarloosd of vergeten wordt. Een mooi voorbeeld daarvan was de subsidie die de Bibliotheek kreeg voor het digitaliseren van boekenbestanden. Daarvan was geen cent geoormerkt voor auteurs. De politiek beseft helemaal niet dat boeken geschréven worden. Van het boekenvak erkent de overheid uitsluitend het traject tussen schrijver en lezer in. Het enige lichtpuntje is dat de politiek wel oog zegt te hebben voor leesbevordering, maar uit het feit dat wordt toegestaan dat bibliotheekboeken overgaan naar schoolbibliotheken zonder de leenvergoedingsregeling aan te passen en uit het feit dat op Pabo’s nagenoeg geen les meer wordt gegeven in jeugdliteratuur, blijkt dat de prioriteiten elders liggen.

Written by Ted

14 februari 2014 bij 03:33

Geplaatst in Diversen

11 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. De eerste jaaruitkering die Spotify deed aan Britney Spears bedroeg ± 250 dollar, een paar miljoen keer de 0, 0000000dinges dollarcent die ze verdient per keer dat iemand een liedje van haar wil horen. Auteurs aller landen verenigt u, en creeer die boeken-spotify zelf. Vergeet de uitgeverij, maak een vuist. Het is de enige manier.
    Als ik bij mezelf te rade ga: ik wil geen Spotify-abbonnement zolang het geld zo minnetjes aan de makers toekomt. Dan neem ik die commercials maar op de koop toe.
    Heb laatst een stuk gelezen over een Amerikaanse site voor streaming van indie-pop die is opgezet door iemand met hart voor de muziek (en de muzikanten), en uit hun stal waren steeds meer hitscorende bands voortgekomen. Er is via het net dus enige hoop, hoewel muziek natuurlijk zonder vertalers wereldwijd kan worden genoten.
    Het is een vreemde tijd.

    Floris Tilanus

    14 februari 2014 at 10:35

  2. Ik denk dat een soort Spotify-for-books onafwendbaar is, maar er gaat wel een generatie overheen voor auteurs zich over de gêne heen zetten dat de lijn tussen schrijver en lezer een stuk korter kan.

    Ted

    14 februari 2014 at 11:19

  3. Er zijn andere manieren, buiten ‘het boekenvak’ om. In Japan is het al een tijdje heel gewoon om onderweg naar je werk op je tablet of i-phone een hoofdstuk te lezen van een online roman. Hoofdstukken die, zoals dat vroeger met feuilletons/vervolgverhalen in kranten ging, twee keer per week online komen. Ik heb besloten dat te doen met mijn eigen roman, via Myjour.com. Tussen de artikelen van verschillende journalisten staan dus, een aantal maanden lang, de hoofdstukken van mijn boek, waarvan er telkens op dezelfde tijdstippen op vaste dagen eentje bij gepubliceerd wordt. Voor één artikel, of in dit geval hoofdstuk, betaal je als lezer een paar dubbeltjes, wat betekent dat je aan het eind van de rit een compleet boek hebt voor ongeveer €15,00. Als het boek na een paar hoofdstukken niet aan je verwachtingen voldoet, dan stop je gewoon met lezen en betaal je dus ook niet meer. Het digitaal aanbieden van een roman in deze vorm is diefstal-gevoelig: je werkt niet met een e-boek bestandsformaat en een dief moet wel heel veel geduld hebben, wil hij al die hoofdstukken afwachten en downloaden.

    Marion Altena

    14 februari 2014 at 14:30

  4. Ik geloof ook dat wel dat het zoiets gaat worden in de nabije toekomst, maar er zal een omslag in het denken plaats moeten vinden. Nu nog zijn de verschillende partners in het boekenvak tamelijk trouw, in ieder geval voor wat betreft de trouw van auteurs aan uitgever en boekhandel, maar je kunt op je klompen aanvoelen dat het boekenvak zeer zal moeten worden uitgedund wil het weer gezond kunnen worden. Ik denk dat de meeste schrijvers voorlopig trouw zullen blijven aan de huidige partners.

    Ted

    14 februari 2014 at 15:03

  5. Ted,

    Ik begrijp dat je als schrijver graag geld wilt verdienen met je boeken. Maar uitgeverijen hebben mensen die graag digitaal een boek willen lezen (zoals ik) jarenlang de gordijnen ingejaagd. Met ingewikkelde handelingen (Adobe DRM) kun je digitaal een boek lezen maar het is een hels en vervelend karwei om het gekochte boek vervolgens op je Smartphone of iPad te kunnen lezen.

    Geen wonder dus dat 90% van de digitale lezers illegaal een boek download (is niet strafbaar in Nederland) Een schrijver krijgt zo niks en dat is niet eerlijk. Daarom vind ik een Spotify voor boeken geen slecht idee. Een andere manier zou kunnen zijn dat je als schrijver (net als Radiohead dat doet met muziek) als schrijver je eigen distributie en PR gaat regelen. Stel je verkoopt je nieuwe boek via je eigen site voor 5 euro per ePUB. Dan is bijna 100% van dat bedrag voor de schrijver. Lees voor meer info over dit model dit artikel http://news.cnet.com/8301-13505_3-9838336-16.html

    In mijn ogen moeten schrijvers niet zeuren maar de kansen benutten die er liggen. Uiteindelijk is iedere ondernemer verantwoordelijk voor zijn eigen omzet. Ik heb als ondernemer geen voorschotten of subsidies maar moet ook iedere maand weer creatief nadenken hoe ik geld kan verdienen. Daar is niks mee in mijn ogen.

    Ga lesgeven (doe ik ook) geef workshops en bedenk slimme plannen om je boeken te verkopen

    olafmolenaar

    14 februari 2014 at 15:16

  6. Ik vind een spotify voor boeken ook geen slecht idee, Olaf. Waar ik voor waarschuw is dat het boekenvak zo wanhopig op zoek is naar verdienmodellen om zichzelf in stand te houden, dat het gedoemd is te mislukken. Wil iemand aan (e-)boeken kunnen verdienen, dan zal de lijn tussen de schepper en de gebruiker van het boek een stuk korter moeten. Maar die lijn hoeft niet zó kort te zijn dat er niks meer tussen auteur en lezer in zit. Ik geloof niet in een systeem waarbij auteurs zich naast hun creatieve werk als zakenlui moeten gaan ontpoppen.

    Ted

    14 februari 2014 at 17:06

  7. Ik hoor best vaak dat schrijvers niet moeten zeuren. Persoonlijk vind ik het van het allergrootste belang voor de toekomst van boek en e book dat schrijvers heel, heel veel zeuren. Zeuren tegen elkaar en tegen iedereen die het horen wil, tot er ergens een goed plan opduikt. Want als we allemaal op onze eigen steen gaan zitten wachten op een briljante inval, geef ik je op een briefje dat er geen briljante inval komt.

    Ingrid

    14 februari 2014 at 17:46

    • Voor zo’n briljante inval moet er door schrijvers gepraat worden met zakentalenten die in een heel andere branche dan het boekenvak zitten. Omdat zij de belangen niet hebben die er nu voor zorgen dat er niets noemenswaardigs gebeurt. Zij kunnen veel makkelijker ‘out of the box’ denken.

      Marion Altena

      14 februari 2014 at 19:02

      • Ja, heel goed punt, Marion. Helaas, zolang de cavalerie geen zin heeft om te komen, moeten we het zelf blijven proberen. Zo denk ik nu dat we ons misschien een beetje te blind staren op een “bescherm het e book” oplossing, terwijl we misschien wel veel eerder in de keten iets moeten veranderen. Misschien moeten uitgevers wel meer winkelier worden en niet alleen een website hebben maar ook een voor de uitgever unieke online winkel. Wie weet liggen daar de kansen wel.

        Ingrid

        15 februari 2014 at 19:45

  8. Een bibliotheekdienst, die overigens al door sommige Openbare Bibliotheken wordt aangeboden, is geen slecht idee. Alleen vermoed ik dat, gelijk initiatieven op het gebied van wetenschappelijke publicaties, de rol van de uitgever radicaal verandert. Als de uitvegers slim zijn dan, anders dreigt ook voor uitgevers een ernstig probleem. Dan komt er een hele generatie schrijvers die het zelf gaan regelen, en de traditionele rol van uitgevers overneemt. Dat zou trouwens een goede zaak zijn.

    Jasper

    14 februari 2014 at 18:24


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: