tedvanlieshout.nu

schrijver, dichter, beeldend kunstenaar

Uitgever houdt voorschot in op volgend boek (2)

with 4 comments

Wat vooraf ging. In het kort komt het hier op neer:

In de regel krijgen schrijvers en illustratoren (en in bepaalde gevallen ook vertalers; ik vat ze voor mijn gemak verder allemaal samen onder de term: auteur) één keer per jaar in april of anders begin mei een opgave van hun uitgever van de inkomsten over het afgelopen jaar: de royalty-afrekening. Daar staat op wat de auteur uitgekeerd krijgt. Hij krijgt dus pas inkomen over het werk dat hij gedaan heeft in het jaar nadat de boeken zijn verkocht. Stel: je schreef vorig jaar een boek en dat boek komt dit jaar uit, dan krijg je volgend jaar pas betaald. Dat heeft iets oneerlijks; auteurs moeten toch ook ergens van leven. Daarom is er het voorschot. Dat is een bedrag dat de auteur doorgaans bij ondertekening van het contract krijgt, vooruitlopend op de inkomsten die de uitgever verwacht als het boek in de winkel ligt. Doorgaans gaat het om een niet-terugvorderbaar voorschot. Dat betekent dat de uitgever dat voorschot niet terug kan eisen als het boek onvoldoende verkoopt.

Nu blijken er enkele uitgeverijen te zijn die al of niet incidenteel – al of niet per ongeluk – op een ongeoorloofde manier voorschotten verrekenen.

Stel: je hebt als auteur voor boek A een jaar of vijf geleden een voorschot gehad van 1000 euro. In 2013 is gebleken dat het boek de afgelopen jaren te weinig heeft gedaan en de resterende oplage wordt opgeruimd. In die jaren zijn wel boeken verkocht, maar op grond van de verkoop van die boeken zou je eigenlijk maar recht hebben gehad op 800 euro. Er blijft dus 200 euro over. Die 200 euro kan de uitgeverij niet terugeisen, omdat in het contract staat dat het gaat om een niet -terugvorderbaar voorschot.
Nu heb je in de tussentijd boek B bij dezelfde uitgeverij uitgebracht. Daar kreeg je ook 1000 euro voorschot voor. Dat boek loopt een stuk beter. Op basis van de verkoopcijfers heb je recht op een royalty van 1500 euro. Maar je hebt al een voorschot van 1000 euro gehad, dus je krijgt nog maar 500 euro uitgekeerd.
Maar je krijgt slechts 300 euro uitgekeerd. Rara, hoe kan dat? Wel: er stond nog een bedrag van 200 euro dat de uitgeverij uitbetaalde en dat niet terugverdiend is door de verkoop van boek A. Dat bedrag is afgetrokken van het honorarium voor boek B!

Dat mág niet! Tenzij je een merkwaardig contract hebt waarin expliciet staat dat het wel mag; ik kan me voorstellen dat als je een serie maakt het ene deel invloed heeft op het andere, voor wat betreft de afspraken die je maakt. Maar elk boek heeft in de regel zijn eigen contract en dus kun je – zelfs als er sprake is van een wél terugvorderbaar voorschot – de inkomsten van het ene boek niet zo maar verrekenen met die van het andere. In ieder geval niet zonder overleg met de auteur.

In het onderhavige geval (zie de link bovenaan), heeft de auteur contact opgenomen met de uitgeverijen die een foute afrekening stuurden. De ene uitgeverij heeft de fout onmiddellijk hersteld en de andere deed dat nadat de auteur dreigde de vakvereniging in te schakelen.

Written by Ted

18 april 2014 bij 07:55

Geplaatst in Diversen

4 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Dank je Ted voor de uitleg en de waarschuwing!

    Mireille Geus

    18 april 2014 at 12:09

  2. […] voorafging staat hier en wat dáár weer voor kwam staat […]

  3. Mag ik vragen hoe u aan deze informatie komt? Ik heb te maken met een soortgelijke kwestie en vraag me af hoe je rechtsmatig kunt onderbouwen dat niet-terugvorderbaar ook echt niet terugvorderbaar betekent.

    Mandy

    10 juni 2014 at 10:12

  4. Dat hoef je niet te onderbouwen. Je hebt recht op een niet-terugvorderbaar voorschot. Je kunt je daarbij beroepen op het Modelcontract Kinderboeken en de bijbehorende Toelichting van de Vereniging van Letterkundigen en de Werkgroep Kinderboekenuitgevers van de GAU. Op het internet zijn dat Modelcontract en de Toelichting erop te vinden, onder andere hier:
    http://www.vvl.nu/content/68/47/modelcontracten.html

    Ted

    10 juni 2014 at 11:37


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: