tedvanlieshout.nu

schrijver, dichter, beeldend kunstenaar

De “gekochte” Griffel

with 4 comments

SONY DSCNanda Roep is kinderboekenschrijfster; ze heeft haar naam ook verbonden aan Uitgeverij Nanda. Vermoedelijk heeft ze gedacht: hoe komen de boeken die door mij worden uitgegeven in aanmerking voor een Griffel? Ze kreeg de reglementen in handen en las daarin tot haar verbazing dat je moet betalen om mee te kunnen doen. Met de volgende uitroep zette ze dat op haar facebookpagina: ‘Of ik weleens een Griffel heb gewonnen, willen alle kinderen weten. Dan zeg ik: “Nee, die heb ik nooit gekregen- eh, gekocht!” Er staat een knipoogje achter, dus ze bedoelt het niet helemaal bloedserieus, maar de toon was gezet en haar bericht ontlokte verontwaardigde reacties van kinderboekenschrijvers die nu van mening zijn dat het hele Griffelgebeuren geen eerlijke wedstrijd is. 

Ik wist al een poos dat uitgeverijen in de buidel moeten tasten. Het zorgde ervoor dat ik me afvroeg hoe dat eigenlijk gaat met prijzen. Waar komen prijzen vandaan die worden uitgereikt? Komen die uit de hemel vallen? Is er een goedzak op aarde die geld schuift naar instanties die prijzen uitreiken? Het antwoord kwam niet onlogisch op me over en lijkt letterlijk en figuurlijk een beetje op een loterij: als niemand een lot koopt, als niemand inlegt, kan er ook geen prijzengeld worden uitgekeerd: het geld wordt vergaard door degenen die kans willen maken op de prijs.

De CPNB (Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek), die Griffels en Penselen toekent en uitreikt, is opgericht door het boekenvak zelf met het doel om gezamenlijk het boek te promoten. Dat uitgeverijen financieel bijdragen aan het voortbestaan van de CPNB zal niemand verbazen en in die zin is het niet zo raar dat er voor prijzen inleggeld betaald moet worden. In allerlei andere sectoren is het evenzeer gebruikelijk dat prijzengeld wordt opgebracht door de participanten. In ons geval: de uitgeverijen.

Maar, hebben tal van kinderboekenschrijvers op de facebookpagina van Nanda geroepen, niet alle uitgeverijen kunnen zo veel inleggeld opbrengen, en daardoor is het niet eerlijk. Je kunt het ook omdraaien: als een prijs bestaat omdat die bijeengebracht wordt door uitgeverijen, is het dan eerlijk als uitgeverijen die er niet aan meedoen er wel van profiteren? Of om het bij die loterij te houden: moeten mensen die geen lot kunnen of willen betalen een gratis lot krijgen, zodat iedereen kans maakt op 10 miljoen?

In principe kan elke uitgeverij (het moet volgens mij wel een officiële uitgeverij zijn) elk boek dat verschijnt aanbieden aan de griffel- en penseeljury. Het inleggeld is pittig, maar kleine uitgeverijen zijn niet per se in het nadeel. Als ze maar drie boeken hebben uitgegeven en ze vinden dat die alledrie kans maken op een Griffel, hoeven ze maar voor drie boeken inleggeld te betalen; een grote uitgeverij moet misschien wel het tienvoudige inleggen.

Omdat de Griffels populair zijn, worden er door uitgeverijen veel titels ingestuurd, maar niet alle! Er worden gewoon te veel boeken uitgegeven om ze allemaal in te sturen, dus er zal op de een of andere manier in een vroeg stadium gekozen moeten worden. Die keuze is doorgaans gebaseerd op ervaring en kennis van het boekenvak. Er zullen niet veel uitgeverijen zijn die Jantje leert zijn bips afvegen uit de serie Jantjes persoonlijke hygiëne insturen voor de Griffels, omdat het doel van het boek niet past bij waar jury’s belang aan hechten. De schrijver van Jantje kan dat wel oneerlijk vinden, maar hij zal zelf ook niet zo gauw inleggeld ophoesten als hij voor die keuze zou worden gesteld, want de meeste schrijvers kennen het boekenvak óók wel. Als alle verschenen boeken aan de jury zouden worden aangeboden, dan zal er een andere manier moeten worden bedacht om te schiften, want je kunt van juryleden niet verwachten dat ze alle verschenen boeken lezen – dan wordt alleen bladzijde 1 nog bekeken of wordt het boek op het uiterlijk alleen al terzijde gelegd of – misschien nog erger – gaan reputaties een rol spelen, omdat het werk anders maanden en maanden in beslag zou nemen. Of er zou een soort pre-jury aan de slag moeten…

Zijn, tot slot, titels die niet worden ingestuurd kansloos? Nee. Het is regelmatig voorgekomen dat jury’s uit zichzelf om een titel hebben gevraagd die door de uitgeverij niet waren aangemeld.

 

Written by Ted

3 november 2014 bij 07:26

Geplaatst in Diversen

4 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Wat is er saaier dan totale rechtvaardigheid? (Boeken van Betty Sluyzer niet meegerekend) Nou, helemaal niets dus. Er moet dus ruimte zijn voor een beetje onrecht, dat geeft sjeu aan de dingen. Zelf heb ik nooit een prijs gekregen en ik ga er ook nooit een krijgen, zodat ik mij er ook niet druk om hoef te maken. Want dat is de keerzijde van de medaille: de spanning elk jaar als de Griffeljury de slotvergadering heeft. Krijg jij hem of gaat hij naar die Vendel? En denk je eens in hoe het in huize Nooteboom is, als de Nobelprijswinnaar literatuur bekend wordt gemaakt! Je moet Cees voor de gein eens bellen, op de dag van de uitslag en precies om 12.00 uur ’s middags, dan weet je het ook.
    Gelukkig zijn er behalve literaire prijzen ook nog andere dingen die een schrijver blij kunnen maken. Zoals herdrukken, verfilmingen, luisterboekuitgaven en hoorspelbewerkingen. Of een onverwacht mooie omslag. Iemand die een liedje over je boek maakt. Dat soort dingen.

    Peter Smit

    3 november 2014 at 09:10

  2. Of lezers die blij naar je volgende boek huppelen!

    Ted

    3 november 2014 at 09:49

  3. Ted, wat vreemd dat je in je stuk, juist dat gedeelte iedereen over valt, weglaat. Je moet namelijk een behoorlijk bedrag betalen als je de griffel wint. Inschrijfgeld is op zich niet vreemd, hoewel 160 euro per boek wellicht wat aan de absurd hoge kant is, maar dat is mijn eigen bescheiden mening. Ik ga filmfestivals af en vermijd consequent die festivals waar men inschrijfgeld vraagt. Maar 1600 euro moeten betalen als je de Griffel wint blijft in mijn ogen een belachelijke regel.

    retsevlis

    3 november 2014 at 15:12

  4. Als je hetzelfde bedrag besteedt aan promotie, wat je zou kunnen doen, zoals bijvoorbeeld een advertentie in de krant zetten, heb je aanmerkelijk minder rendement. Ik zou het wel weten als ik uitgeverij was: die 1600 betalen en onmiddellijk feesten!

    Ted

    3 november 2014 at 16:56


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: