tedvanlieshout.nu

schrijver, dichter, beeldend kunstenaar

Boekblad bericht over leenrechtvergoeding

leave a comment »

In Boekblad reageren boekenvakkers op het nieuws. In het juist verschenen februarinummer mocht ik een bijdrage leveren. Daarin onder meer aandacht voor het probleem van de misgelopen leenrechtvergoeding. Online besteedde het blad er aandacht aan door Annemarie Bon te interviewen.

Scan-boekblad

Constantijn Hoffscholte rapporteert in Boekblad Online:

Veel auteurs kampen met een sterke daling van de inkomsten uit leenrecht, zo concludeert de Vereniging van Letterkundigen (VvL). Om verdere verschraling tegen te gaan, is actie vereist.

Als belangrijkste oorzaak voor de teruglopende inkomsten wordt de sluiting van bibliotheekfilialen genoemd. ‘Onder druk van bezuinigingen zijn de laatste jaren veel filialen van openbare bibliotheken gesloten’, zegt VvL-juriste Janne Rijkers. ‘Die collecties zijn deels verplaatst naar commerciële bibliotheken en schoolbibliotheken. Het betekent dus niet perse dat er minder boeken worden uitgeleend. Het probleem is wel dat er voor die nieuwe vormen van uitlenen niet altijd een leenrechtvergoeding wordt afgedragen. Dat gaat ten koste van de auteurs.’

Dit beeld wordt bevestigd in een marktverkenning die is uitgevoerd door de Stichting Leenrecht. De stichting onderzocht de veranderende omstandigheden in de bibliotheeksector en de gevolgen hiervan voor het leenrecht. Een van de constateringen is dat steeds meer uitleningen niet geregistreerd worden. Gevolg: de inkomsten voor schrijvers en vertalers lopen terug. Voor de VvL was dit aanleiding om begin februari een bijeenkomst te organiseren over het onderwerp. ‘Het gaat niet goed met onze boeken in de bieb. Het gaat niet goed met ons leenrecht. Het is tijd dat we de handen ineenslaan. Het is tijd voor actie’, aldus de niet mis te verstane oproep aan leden.

Kinderboekenschrijfster Annemarie Bon is een van de auteurs die in het rapport van de Stichting Leenrecht als voorbeeld wordt opgevoerd. In 2009 ontving zij nog 14.000 euro bruto uit leenrecht. Vijf jaar later waren die verdiensten met 35 procent gedaald. ‘Terwijl ik niet minder ben gaan publiceren’, zegt Bon, die zich zorgen maakt over de gevolgen van de terugloop. ‘Dit kan gewoon niet langer. Als auteur is het de laatste jaren al niet makkelijk om van je werk te leven. Er zijn genoeg schrijvers die er weer een baantje naast moeten doen. De leenrechtvergoeding maakt voor veel auteurs deel uit van hun basisinkomen. Als dat achteruitloopt, wordt het steeds lastiger om rond te komen. Ik ben er van overtuigd dat dat op termijn ook ten koste gaat van de kwaliteit, omdat auteurs en uitgevers nog meer gedwongen worden commerciële belangen voorop te stellen. Het werkt “bestselleritis” in de hand. Steeds meer populaire boeken van minder schrijvers.’

Het ministerie van OCW heeft inmiddels een onafhankelijk onderzoek aangekondigd. De resultaten van dat onderzoek zouden de basis kunnen vormen voor nieuw te vormen beleid, zegt Rijkers. ‘Het leenrecht heeft jarenlang prima gewerkt voor alle betrokken partijen. Het is echter de vraag of het met alle ontwikkelingen die gaande zijn nog steeds goed functioneert.’ Ook de vergoeding voor uitgeleende e-boeken, die nu in beginsel via de uitgeverijen loopt, maakt deel uit van deze discussie.

De VvL is niet voornemens een afwachtende houding aan te nemen. Deze week wordt intern vergaderd over de te nemen actie. Het benaderen van de politiek zal daar onderdeel van zijn. Schrijvers kunnen er ook zelf iets aan doen, denkt Bon, die namens de VvL afgevaardigde is in de Stichting Leenrecht. Door te vertellen over hun werk en de omstandigheden waaronder zij werken. ‘Reken maar dat de bezuinigingswoede in de culturele sector veel kapot heeft gemaakt. Schrijvers hebben het zwaar te verduren. Natuurlijk blijven de kunsten wel bestaan, maar als je zo’n kil klimaat creëert als nu het geval is, gaat zich dat op een bepaald moment wreken.’

Written by Ted

16 februari 2016 bij 07:12

Geplaatst in Diversen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: