tedvanlieshout.nu

schrijver, dichter, beeldend kunstenaar

Hoe kwam het zo met Querido Kind?

with one comment

Singel262

Vroeger was het fijner. We zaten met zijn allen in drie aan elkaar geschakelde grachtenpanden aan het Singel in Amsterdam. Ik kwam er voor het eerst in 1980, nadat ik van de Rietveldacademie was afgestudeerd, om bij Querido en De Arbeiderspers mijn diensten als illustrator aan te bieden. Ary Langbroek vond mijn pentekeningen bijzonder, maar het was Theo Sontrop van wie ik voor AP een aantal jaren boekomslagen mocht ontwerpen. AP vertrok op een bepaald moment naar een eigen pand, en Nijgh & Van Ditmar en Leopold, en later Ploegsma, trokken juist in. Verder hadden Atheneum en Querido Kind onderdak in wat Singel 262 heette.

Je belde aan, er werd opengedaan, je groette degene die achter de receptiebalie zat en als jij hem of haar niet meteen herkende, of andersom, zei je: ‘Ik-kom-voor-Ria-en-ik-weet-waar-ze-zit.’ En dan liep je via allerlei gangetjes en trappen naar waar Ria zat, of Liesbeth of Manja of Claudia of Jacques of Annette of Judith (enz.).

En toen moesten, nu meer dan drie jaar geleden, de panden definitief verlaten worden. Er vond een splitsing plaats: eigenaar WPG (Weekblad Pers Groep) verkocht de uitgeverijen voor volwassenen en behield de kinderboekenuitgeverijen. Er vond zodoende ook een scheiding in mij plaats: ik zat sinds 1986 bij Leopold en deed zo nu en dan wat voor Querido Kind, en omdat het om één Huis ging besloot ik mijn eerste roman voor volwassenen aan te bieden bij Querido (Volwassenen). Mijn manuscript werd geaccepteerd en mijn boek kwam er dus uit. Door de splitsing bleef mijn Querido-been bij wat Singel Uitgeverijen is gaan heten, nu gehuisvest aan de Weteringschans, en mijn Leopold-been bleef bij WPG, thans aan de Wibautstraat. Het was een spagaat die ik fysiek wel aankon, maar ik had veel liever mijn benen bij elkaar gehouden.

Ik heb nog steeds wel nostalgisch verdriet om de scheiding, want de knusheid, de vertrouwdheid en de gezelligheid van destijds verdwenen; je zag elkaar gewoon niet meer. Ook bij feestjes werd er niet meer gemingeld zoals vroeger.

Als je voor het koud aandoende gebouw aan de Wibautstraat staat, moet je aanbellen en niemand ziet je, want er staat een paal tussen jou en de receptionist(e). Uiteindelijk doet die wel voor je open, maar je komt niet vaak genoeg meer om haar/hem te kennen, of zij/hij jou, en dan moet er naar boven gebeld worden zodat iemand je kan komen halen, want overal zitten de deuren op slot. Dat is nu eenmaal zo sinds Charlie Hebdo. Maar welkom is anders.
Boven, waar iedereen op één uitgestrekte vloer zit, met een paar aparte kamers, valt het met de kilheid reuze mee: er zijn een soort eilandjes ingericht en iedereen heeft zijn eigen hoekje zo gezellig mogelijk gemaakt. Verder is het er licht met heel veel ramen, en dat is ook wel fijn.

Aanvankelijk verhuisden de afgesplitste uitgeverijen voor volwassenen naar twee benauwde zolderetages aan het Spui. Ik kwam er niet graag: iedereen zat er op elkaars lip en er heerste grafstilte omdat zelfs een kuch als storend kon worden ervaren. Een telefoongesprek zonder toehoorders? Onmogelijk.
Gelukkig zijn de uitgeverijen sinds ongeveer een half jaar neergestreken in een oud pand aan de Weteringschans, dat meer doet denken aan waar we vandaan kwamen: Singel 262. De uitgeversgroep heet daar ook naar: Singel Uitgeverijen.

Daar zit een vreemde eend in de bijt: Querido Kind. Qua naam hoort die uitgeverij bij Querido (Volwassenen), maar qua eigendom hoort-ie bij WPG aan de Wibautstraat, want alle kinderboekenuitgeverijen bleven van WPG, en Querido Kind dus ook. Na de splitsing mocht de redactie van Querido Kind bij Querido Volwassenen blijven, omdat de redactie qua gevoel en uitgeversmentaliteit verwant wilde blijven aan het gezamenlijke EM. Querido’s Uitgeverij. Op regelmatige tijden ging een afvaardiging van Querido Kind naar de Wibautstraat voor overleg, want voor allerlei uitgeverstaken en voor de financiën bleef Querido Kind gewoon afhankelijk van de ploeg aan de Wibautstraat. Daar zaten de mensen van productie en de administratie. Het werd van meet af aan alom een merkwaardige constructie gevonden.

En onlangs nam WPG de beslissing om alle eigen uitgeverijen onder één dak te brengen, want dat scheelt huur en overheadkosten; voor Querido Kind betekende dit dat de zes redactieleden in het gebouw aan de Weteringschans moesten verhuizen naar de Wibautstraat. Dat heeft de redactie geweigerd.
Singel Uitgeverijen heeft, net als destijds, een bod gedaan op Querido Kind, maar dat werd afgewezen omdat het in relatie tot gebruikelijke overnamebedragen te laag gevonden werd. En tja, je kunt nu eenmaal niet éísen dat iemand iets verkoopt. De onderhandelingen liepen vast en toen hebben de zes redactieleden van Querido Kind besloten op te stappen.

Enkele auteurs waren al enige tijd op de hoogte van wat er gaande was. Zij informeerden de andere auteurs, voor zover ze die op korte termijn konden bereiken, en gezamenlijk gingen ze vierkant achter hun redactie staan. Dat snapt iedereen: als auteur voel je je verbonden met je uitgever en redactie, en niet met de directeur die ergens anders in een kantoor zit. – Laat ik eerlijk zijn: tot voor maandag had ik nog nooit gehoord van Dieneke Kuijper, die bij WPG directeur Kindermedia is! Met haar heb ik geen band, met de dames van Leopold wel, en zo geldt het ook voor de auteurs van Querido Kind.

Aan de andere kant is het natuurlijk zo dat de eigenaar van een uitgeverij het recht heeft om te bepalen waar de redactie wordt ondergebracht. De redacties van de andere kinderboekenuitgeverijen Leopold en Ploegsma hadden geen keuze toen er verhuisd moest worden naar de Wibautstraat en de auteurs, aan wie óók niets gevraagd werd, gingen, al of niet mopperend, gewoon mee.

In de afgelopen dagen is veel sympathie begrijpelijkerwijze komen te liggen bij de opgestapte redactie van Querido Kind. De redactieleden vrezen dat als ze moeten verhuizen naar de Wibautstraat, hun manier van uitgeven zal moeten veranderen ten gunste van het makkelijker te verkopen boek, dat Querido Kind meer series zal moeten gaan maken, dat ze een zekere mate van zelfstandigheid zullen verliezen ter wille van de koers die het concern wil varen. En die vrees is voor een deel terecht. Het concerndenken over de hoofden van auteurs heen is geen illusie. Managers en directies van uitgeefconcerns zijn er niet voor het wel en wee van auteurs, maar voor het wel en wee van de producten die auteurs voortbrengen. En het is waar dat hun voorkeur veelal uitgaat naar series en projecten die een hogere winstverwachting hebben. Maar er is ook een andere kant: mij is nooit een strobreed in de weg gelegd bij Leopold en er zijn tal van schrijvers die het juist plezierig vinden om in serieverband te werken omdat ze er betere kansen in zien op een basisinkomen. Zoals er geen enkele slager is die alleen worst wil verkopen, willen uitgeverijclusters diversiteit in hun aanbod; WPG heeft niks aan Querido Kind als het worst gaat uitgeven.

Gevoelsmatig ligt het voor Querido Kind net even anders. Die uitgeverij heeft decennialang vooraan gestaan bij het betere kinderboek, met de rug naar de rest van het kinderboekenaanbod, en dus is de angst om die positie te verliezen groot.

Maarten Asscher zegt in NRC Handelsblad: ‘Vooral grote uitgeverijconcerns dienen zich te realiseren dat hun grootschalige formaat niet altijd een voordeel is. De uitgeverij mag dan een bedrijfstak zijn, maar als de cultuursector die zij óók is, is ze onderworpen aan de natuurwetten van de creativiteit. Elke uitgeverij staat dan ook voor een dubbele opgave: het faciliteren van de menselijke maat combineren met het realiseren van materiële doelen.’

Bij Singel Uitgeverijen voelt Querido Kind zich veiliger, maar contractueel mag Singel Uitgeverijen tot oktober 2018 geen kinderboeken maken. Ik weet niet waarom die clausule bestaat, dus vraag het mij niet.

Wat nu? Blijft de afgetreden redactie een jaar lang wachten tot er bij Singel Uitgeverijen een kinderboekenuitgeverij mag worden begonnen? Gaan al die auteurs een jaar wachten tot er een nieuw boek verschijnt? Wat moeten de medewerkers die al of niet exclusief voor Querido Kind werken op het kantoor aan de Wibautstraat? Hun toekomst is plotseling onzeker geworden. Wat moet er gedaan worden met de contracten die al getekend zijn, de boeken die al in productie zijn genomen?
Gelukkig heeft de afgetreden redactie in de afgelopen maanden zeer hard gewerkt om de auteurs en alle boeken die in de komende seizoenen verschijnen zo verzorgd mogelijk achter te laten. En bij WPG staan ze klaar om voor de komende periode precies hetzelfde te doen.

In de tussentijd zijn er, dat staat vast, alleen maar slachtoffers, zowel aan de Weteringschans als aan de Wibautstraat. Er is dan ook eigenlijk maar één mogelijkheid: het overleg moet worden voortgezet.

Written by Ted

28 september 2017 bij 06:51

Geplaatst in Diversen

Eén reactie

Subscribe to comments with RSS.

  1. […] Bron: Hoe kwam het zo met Querido Kind? […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: