tedvanlieshout.nu

schrijver, dichter, beeldend kunstenaar

Elsje

with 9 comments

In 1664 kwam een achttienjarige Deense naar Amsterdam om er een baan te vinden als dienstmeid. Elsje Christiaens nam haar intrek in een kamertje op het Damrak, maar toen ze na twee weken nog steeds geen werk gevonden had en de pensionhoudster haar met een bezem begon te slaan omdat ze de huur almaar niet betaalde, verloor ze haar zelfbeheersing. Ze pakte een bijl en sloeg de eigenares van het huis dood. In paniek vluchtte Elsje het huis uit en sprong in het water. Ze werd eruitgehaald en na enkele verhoren ter dood veroordeeld. Nadat ze gewurgd was werd haar lichaam ter afschrikking tentoongesteld op Volewijk, het galgenveld op de noordoever van het IJ. Men hing de bijl erbij.

De terechtstelling van het meisje was indertijd opzienbarend. Rembrandt van Rijn liet zich in een roeiboot naar de overkant varen en maakte twee onvergetelijke tekeningen van de onfortuinlijke Deense.

Als je het Centraal Station binnenrijdt zie je aan de overkant van het IJ filmmuseum Eye. Daar was het. Er worden woningen gebouwd waar eens de galgen stonden. Niet altijd, maar soms denk ik dan aan een boek dat ik als jongen van tien stiekem ontdekt had in de boekenkast van mijn ouders. Het galgenveld stond erop afgebeeld met allemaal dode mensen aan stroppen en wat het in mijn ogen extra gruwelijk maakte: ze waren bloot. Ik wilde er eigenlijk een boek over schrijven, maar ik ben nooit te weten gekomen waarom die veroordeelden bloot waren, dus het boek over het geheim van de naakte gehangenen zal er wel niet komen. Maar Elsje is er wel. Wat hangt ze daar ontroerend mooi.

Written by Ted

30 december 2018 bij 10:09

Geplaatst in Diversen

9 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Uhm, Ted?
    Wat is hier de betekenis van, of de aanleiding voor het gebruik van het getal 35563?

    beatrijs

    30 december 2018 at 13:35

    • Is dat ’t aantal daar aan de kaak gestelde voor galg en rad opgegroeide dienstmeisjes?

      beatrijs

      30 december 2018 at 14:55

  2. Het spijt me, ik begrijp niet waar je het over hebt. Bij mijn weten is nergens sprake van het getal 35563.

    Ted

    30 december 2018 at 15:19

  3. Ha Ted…

    Dit bedoel ik ….

    Grtjs

    Beatrijs

    Beatrijs Verkiel

    30 december 2018 at 15:27

    • Uhm.
      Als de terechtstelling van Elsje indertijd opzienbarend was kan ’t getal dus gelukkig niet overeenstemmen met 4 eeuwen wekelijks 1.7 veroordeel dienstmeisje….pfjieuw!

      beatrijs

      30 december 2018 at 15:33

  4. Nu ben ik toch zo nieuwsgierig naar het verhaal van Elsje! Waarom verliet ze Denemarken? Waren daar geen banen? Moest ze de benen nemen? Hoe kwam ze al na twee weken zo woest dat ze pensionhoudster met een bijl (een bijl!) te lijf ging? Was dit haar eerste moord? Hoe was haar jeugd? Enzovoort, enzovoort…. dit vraagt om een vervolg :).

    Judith

    31 december 2018 at 12:05

  5. Margriet de Moor schreef er een roman over: De schilder en het meisje. Geert Mak heeft het ook over Rembrandt en Elsje in zijn boek: Een kleine geschiedenis van Amsterdam.

    Ted

    31 december 2018 at 12:45

    • Ah, bedankt. Heb het boek van De Moor inmiddels gereserveerd in de bibliotheek.

      Judith

      31 december 2018 at 17:54

  6. En ik heb het boek van Geert Mak inmiddels op mijn e-reader.

    Ted

    31 december 2018 at 23:11


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: