tedvanlieshout.nu

schrijver, dichter, beeldend kunstenaar

In welk hokje moet dat boek?

leave a comment »

Omslag-Bloot-voorkantWEBEen vriend schreef: ‘Lees in de NRC een negatieve recensie omdat Thomas de Veen je boek niet in een hokje kan duwen en dus geen maatstaf weet te vinden.’

Ik snap dat wel. De gewone lezer kan een boek gewoon ondergaan; de recensent moet ten overstaan van anderen onder woorden brengen wat hij ervan vindt, en doet dat het liefst in een context waarvan hij denkt dat de lezer die begrijpt. Maar vaak is dat de pest voor kunst. Je kunt kunst wel in een hokje willen duwen, maar het wil er juist úít.

De Veen schreef over mijn boek: ‘Het bewijst maar dat zijn nieuwe boek Bloot uiteindelijk een roman is, en beoordeeld moet worden naar de regels van die kunst.’

Dat “moet” natuurlijk helemaal niet; dat moet alleen als je geen andere opties hebt. De Veen houdt vast aan vertrouwde genres, kaders en etiketten. Je probeert als kunstenaar de toeschouwer te helpen bij het verruimen van zijn blik, maar je kunt hem er niet toe dwingen. Een kunstwerk kan vanuit het perspectief van de toeschouwer dan ook nooit grootser zijn dan hij kan bevatten.

De Veen meandert in zijn recensie van vakje naar hokje en van mal naar cliché omdat hij de weg kwijt is: ‘Bloot is vermomd als brievenboek, wat weer de vermomming is van een mix van kunstenaarsmemoires en kunstbeschouwing, inclusief reproducties van kunstwerken.’

Het boek is helemaal niet vermomd. Wie mijn werk een beetje kent weet dat alle maskers juist af gaan, letterlijk en figuurlijk.

De Veen: ‘Je zou Bloot dan nog kunnen waarderen als reeks anekdotes en theorietjes, waar Van Lieshout heilig in gelooft. Verhalen en anekdotes dragen bij “aan de menselijke maat van kunst en kunstenaars”, schrijft hij – maar je zou willen dat Van Lieshout erbij zei waaróm die menselijke maat zo van belang is. Mogelijk denkt hij dat zijn lezers dat, net als hij, allang duidelijk vinden. Precies daarom is Bloot onbevredigend.’

Kunstenaars kunnen alleen ruimte aanbieden om tot inzichten te komen; ze kunnen de toeschouwer niet dwingen die ruimte te betreden, noch het antwoord aanreiken. Je moet jezelf de ruimte gunnen om buiten je eigen grenzen te treden. Dat kun je doen door waar ik wérkelijk heilig in geloof: op het moment dat je besluit dat je niet alles hoeft te begrijpen, kun je kunst waarderen om wat het is.

Written by Ted

15 maart 2020 bij 07:30

Geplaatst in Diversen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: