tedvanlieshout.nu

schrijver, dichter, beeldend kunstenaar

Continuïteit, continuïteit, continuïteit! Of een pleidooi voor twéé Gouden Griffels

with one comment

In de NRC-podcast ‘Tussen de regels’ bespreekt Thomas de Veen met Aukelien Weverling en Mirjam Noorduijn deze kwestie: is de Kinderboekenweek een sleetse formule? De aflevering, die ik graag aanraad, gaat voortvarend van start, maar verzandt enigszins in persoonlijke voorkeuren met betrekking tot boeken en komt, naar je gevoel, voortijdig tot een einde.

Is de formule sleets? Hm, misschien wel, maar er is vooralsnog geen alternatief en dan kun je beter sleutelen aan wat er al is dan alles overboord gooien en opnieuw beginnen. Dat deed de CPNB in zekere zin in 1996, toen de leeftijdsgroep 12 jaar en ouder uit de Kinderboekenweek werd losgeweekt.

Jarenlang is er, qua prijzen, gesold met de leeftijdsgroep 12 tot 15 jaar. In de vorige eeuw, tot 1996, maakten alle boeken 0-15 jaar kans op de Gouden Griffel, maar omdat de oudste leeftijdsgroep niet goed bereikt werd, werd de Gouden Zoen bedacht en vielen de boeken voor de leeftijdscategorie 12-15 jaar uit de griffelboot. Dat is lang zo gebleven. Al die tijd leefde de prijs voor die categorie een kwijnend bestaan; nadat de Zoenen in 2008 het loodje hadden gelegd werd op initiatief van particulieren de Gouden Lijst in 2010 in het leven geroepen, die vervolgens door de CPNB werd overgenomen, maar in 2017 werd de prijs toch weer afgeschaft. Er was inmiddels geijverd om de categorie terug op te nemen in de griffellijst. De gedachte erachter was dat continuïteit van belang is. Misschien leeft de prijs niet meer zo onder jonge pubers, maar ze kennen de prijs wel en daar moet je gebruik van maken. Bovendien zijn de scheidslijnen niet zo scherp: sommige kinderen van 10 lezen al 12+ boeken en sommige kinderen van 13 lezen nog kinderboeken. Dat mag en dat is goed en dat zorgt voor een betere doorstroming.

Gelukkig zag de CPNB in dat, zo lang er geen aparte prijs is voor boeken in de categorie 12-15 jaar, zilveren griffels zouden moeten worden toegekend aan boeken voor 12+. Maar eigenlijk is het doel natuurlijk dat er een aparte Gouden Griffel komt voor 12+. Dat zou de doorstroming, de continuïteit in het lezen en geletterd zijn pas echt helpen realiseren. Dit jaar was een uitgelezen kans geweest om ‘Gozert’ met het goud in de categorie 12- te bekronen en bijvoorbeeld ‘Hele verhalen voor een halve soldaat’ of ‘Gloei’ met het goud voor 12+. Kinderen hadden dan zelf kunnen kiezen: ‘ik voel me te groot voor de ene Gouden Griffel’ of ‘ik wil nog niet zo’n heel dik boek, dus ik neem liever die andere Gouden Griffel’.

Is dat niet te veel? Neen. Je merkt aan alles, en daar is de jury een goed voorbeeld van, dat er moet worden gestoeid met de mogelijkheden. In de afgelopen jaren is bij Goud steeds gekozen voor een boek dat aanhikt tegen de bovengrens nog-net-onder-de-12; als we kijken naar de laatste keer dat een prentenboek, voor de jongste lezers dus, met goud ging strijken, moeten we maar liefst elf jaar terug naar 2010. Een Gouden Griffel voor 10- of 12- zou de kansen van  prentenboeken op goud weer wat vergroten en die zouden dan niet hoeven te concurreren met jeugdromans. Er zou dan ook ruimte komen voor jury’s om minder benepen op de grens van twaalf te gaan zitten.

Natuurlijk gaat het er om een systeem te creëren waarin kinderen van 0 tot 18 steeds kunnen doorstromen bij het lezen van boeken, zonder dat ze steeds een hobbel moeten nemen omdat er weer een andere leeftijdsgroep moet worden aangesproken.

Bij het onderwijs is zo’n overstap nodig, omdat het onderwijs nu eenmaal is ingericht in basisonderwijs en vervolgonderwijs, maar bij lezen, bij boeken is zo’n aperte scheiding onnatuurlijk en een regelrechte leesdrempel. Wat we willen is dat kinderen hun boek van de basisschool mee kunnen nemen in het voortgezet onderwijs en dat kinderen van elf alvast mogen proeven aan boeken die eigenlijk voor kinderen van dertien zijn. Met een dubbele Gouden Griffel verdubbelen we de kansen.

Het is niet nieuw. In de zeventiger jaren was het gebruik dat er twee keer goud werd uitgereikt. Nu is de vraag: hoe krijgen we de CPNB zo ver om één Gouden Griffel Kind en één Gouden Griffel Jeugd toe te kennen?

Written by Ted

12 november 2021 bij 10:31

Geplaatst in Diversen

Eén reactie

Subscribe to comments with RSS.

  1. groep 3 én groep 8 zijn “bij-zondere” groepen binnen ’t onderwijs: dat is nu eenmaal zo.

    b3atrijs

    13 november 2021 at 19:34


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: