tedvanlieshout.nu

schrijver, dichter, beeldend kunstenaar

Over kunst gesproken (9)

with 2 comments

waterhouseOp dit schilderij van de Engelse John William Waterhouse kijkt een jongeman in het water van een bron. Hij heet Narcissus en hij komt voor in een oud Grieks verhaal, dat verschillende versies kent. Dit is er één van.
  Narcissus was een mooie jongeman en bijna iedereen werd verliefd op hem. Maar daar had hij geen belangstelling voor. Hij ging liever met zijn pijl en boog in het bos op jacht.
  Op een dag zag Echo hem. Zij was een nimf, een soort elfje. Echo kon wel praten, maar ze kon alleen woorden herhalen die door iemand anders waren gezegd. 
  Toen Narcissus een geluid hoorde riep hij: ‘Is iemand hier?’ Echo antwoordde: ‘Hier!’
  ‘Kom op en vertoon je!’ riep Narcissus.
  ‘Vertoon je!’ riep Echo terug.
  ‘Ik wil je zien. Verstop je niet langer. Ik ben hier.’ 
  Daarop sprong Echo verwachtingsvol te voorschijn en zei verliefd: ‘Ik ben hier!’
  Helaas bleek Narcissus helemaal niet geïnteresseerd. Echo vluchtte de bergen in en kwijnde weg van verdriet. 
  De goden vonden het maar niks dat Narcissus zo onverschillig had gedaan. Ze straften hem: Narcissus zou nooit verliefd worden, hooguit op zichzelf. 
  Toen Narcissus in het water van een bron keek en zichzelf zag, werd hij op slag verliefd. Hij vond zichzelf zo mooi dat hij zijn ogen niet van zijn spiegelbeeld af kon houden. En zo werd Narcissus ook getroffen door liefdesverdriet, want elke keer als hij zijn beeltenis in het water wilde strelen of omarmen, maakte hij met zijn handen kringen in het water en verdween zijn spiegelbeeld. Hij kon zichzelf nooit bereiken.   
  Toen hij bijna verkommerd was, veranderden de goden hem in een bloem: een narcis. Van Echo is ook iets blijven bestaan. Als je roept in de bergen of in een echoput kun je haar stem horen. Die kaatst je laatste woorden terug.

Dit is het negende deel in een serie. Mijn bedoeling is om elke week, tot aan mijn 65ste verjaardag later dit jaar, op deze manier uit te dragen hoe belangrijk ik kunst vind. 

Written by Ted

6 augustus 2020 at 07:22

Geplaatst in Diversen

‘De Boer Boris verhalen gaan nooit vervelen’

leave a comment »

‘De Boer Boris verhalen gaan nooit vervelen,’ schrijft Toin Duijx in zijn recensie in het Friesch Dagblad. Dat kunnen Philip Hopman en ik van onze kant beamen: het verveelt nooit!frd-11-023-20200801.pdf

 

Written by Ted

4 augustus 2020 at 06:45

Geplaatst in Diversen

De Ongelooflijke Podcast

with 2 comments

Schermafdruk 2020-08-02 12.29.26Ik ben verliefd. De man op wie ik het ben weet van niks en is ook niet bereikbaar. Ik ken hem alleen van zijn zalvende stem in De Ongelooflijke Podcast van de EO. Hij komt voor in aflevering 31 die De Nieuwe Beeldenstorm heet en zijn naam is Rik Torfs. Hij is een katholieke, Vlaamse hoogleraar en ik vind dat hij volgend jaar in Zomergasten moet. Wat een heerlijke man. De podcast gaat over onder meer het kapotmaken van beelden in deze periode en, dat zal nu dan verder niemand meer verbazen, ik herken me volledig in het standpunt dat hij inneemt. Misschien ietwat zware kost, maar de man heeft humor, dus er valt ook wat te lachen. Ook de andere spreker, Stefan Paas, is interessant, maar op hem ben ik verder niet verliefd geworden. 🙂

Written by Ted

2 augustus 2020 at 12:39

Geplaatst in Diversen

Over kunst gesproken (8)

with 2 comments

Barnett Newman, Who's Afraid of Red, Yellow and Blue IIIWie het nieuws wil halen kan beter kunst kapotmaken dan kunst maken. De media zijn nauwelijks geïnteresseerd in kunst en besteden er alleen aandacht aan als het verwoest wordt. En pas dan staan politieke kopstukken op om verbolgen te reageren over iets dat ze anders volstrekt negeren. Kunst is alleen belangwekkend als het in hun straatje past.
Toch loopt er gelukkig niet elke dag een gek het museum binnen om door middel van mes of zuur het journaal of de krant te halen. Vaak is iemand gestoord, zoals de paranoïde man die in 1986 het Stedelijk Museum binnenliep en daar Who’s afraid of red, yellow and blue van Barnett Newman aan flarden sneed, omdat hij abstracte kunst als een plaag zag.
Het schilderij haalde nogmaals het nieuws toen het was gerestaureerd. Niet omdat het kunstwerk weer heel was, maar omdat een verfroller was gebruikt in plaats van het voorgeschreven penseel en zo nogmaals vernield was.
Maar kunst wordt ook wel belaagd zonder dat het om een paar minuten spotlight gaat. Nadat Anthony Buzbee een vrouw mee naar huis had genomen, maar een taxi voor haar belde omdat ze aangeschoten was, vernielde de vrouw enkele kunstwerken in zijn huis, waaronder een peperduur schilderij van Andy Warhol. Dat had ze beter niet kunnen doen, want de man was advocaat en spande meteen een rechtszaak tegen haar aan.

Dit is het achtste deel in een serie. Mijn bedoeling is om elke week, tot aan mijn 65ste verjaardag later dit jaar, op deze manier uit te dragen hoe belangrijk ik kunst vind. 

Written by Ted

30 juli 2020 at 06:54

Geplaatst in Diversen

Out!

leave a comment »

pexels-photo-1317534.jpeg

Foto door Sharon McCutcheon op Pexels.com

Het is wel een beetje armoede troef. Gisteren in het kader van Pride Week de film Pride, die zeker al zes keer op de Nederlandse televisie is uitgezonden, en vanavond weer een herhaling: Out, een mooie documentaire die bestaat uit een reeks van internetfilmpjes waarin jongeren uit de kast komen. Een aanrader! Ik ga er nog een keer naar kijken, omdat het zo ontroerend is. Maar uit het feit dat het om herhalingen gaat en dat er niks te zien is op de commerciële zenders (waarom eigenlijk niet? Haken AH, Jumbo en Heineken af als er een homo op RTL4 of SBS6 te zien is die niet de rol van lolbroek vervult?) maakt duidelijk dat de emancipatie verre van voltooid is. Dat was ook goed te zien aan Mans genoeg, dat gisteren werd uitgezonden op NPO3, een special (géén herhaling) die gewijd was aan Saïd Zankoua, een onlangs dood aangetroffen jonge homo met een migratieachtergrond die door zijn familie en gemeenschap niet werd geaccepteerd.

Written by Ted

28 juli 2020 at 07:26

Geplaatst in Diversen

Rattenplaag?

with 2 comments

pexels-photo-186452.jpeg

Foto door Tim Gouw op Pexels.com

Het was een illusie. We zagen hoe mooi Amsterdam is zonder toeristen; je kon ineens omhoog kijken om de gevels te zien. Dat kan onder normale omstandigheden niet, omdat je moet letten op het verkeer en op toeristen in de weg die je omver blazen met hun wietwalmen. De illusie duurde sowieso niet lang, want al heel snel was duidelijk dat hondenbezitters zich onbespied waanden en hun drol lieten liggen, daar waar ze met hun hondenkont gehurkt hadden.

De stad is weer net zo druk als voorheen, met minder toeristen die voor de musea komen en meer toeristen die voor de drugs en de drank komen, en ze houden zich geen van allen aan de regels. Dus de bewoners moeten weer terug in hun huizen om het coronavirus niet op te lopen.

Vroeger kwamen de ratten per schip naar Amsterdam om de pest te verspreiden, nu worden ze keurig netjes met het vliegtuig afgeleverd en brengen corona. Of ze komen met de auto.

Written by Ted

27 juli 2020 at 07:38

Geplaatst in Diversen

Over kunst gesproken (7)

leave a comment »

Artemis-Diane_de_Versailles_Leochares_2Vroeger was er nauwelijks verschil tussen kunstenaars en ambachtslieden. De bakker, de beul en de beeldhouwer stonden allemaal ongeveer in even hoog aanzien. Dat de ene bakker rijker was dan de andere had te maken met zijn brood: wie dat het best bakte had de meeste klanten. Datzelfde gold voor de beul: als hij in één keer iemands hoofd af kon hakken in plaats van in zestien keer, werd hij vaker voor terechtstellingen gevraagd.
  Dat er verschil ontstond tussen hen en de beeldhouwer, kwam door de aard van het werk. De bakker probeerde elke dag hetzelfde brood te bakken zodat de klanten bleven komen. De beul moest elke keer precisiewerk leveren wilde hij niet vervangen worden door een andere beul. Bij de beeldhouwer was dat anders: die moest elke dag van voor af aan beginnen. Want als hij een beeld had gemaakt van mevrouw Smit met een hert aan de hand, en iedereen vond het mooi, dan kon hij niet de volgende dag hetzelfde beeld opnieuw maken en verkopen aan mevrouw Stam, want die wilde een beeld van zichzelf met een duif op haar hand.
  Men vond dat kunst maken toch een ander soort werk was dan elke dag hetzelfde brood bakken, ook al omdat er veel goede bakkers waren als ze het juiste recept hadden, en niet zo veel goede kunstenaars, omdat er geen recept is voor een goed beeld. Hoe beter het werk van de kunstenaar werd gevonden, hoe meer opdrachten hij kreeg. Maar om die opdrachten in de wacht te slepen moest hij wel zorgen dat hij beter en origineler werk kon maken dan een andere kunstenaar. Juist die originaliteit werd steeds belangrijker. Want opdrachtgevers wilden een beeld of schilderij dat niet leek op wat iemand anders al had. En voor een uniek werk kon de kunstenaar ook meer geld vragen.
  Dit is niet mevrouw Smit, maar een oud Grieks godenbeeld. Het stelt Artemis voor, de godin van de jacht. Er hoeft niet bij te staan dat het om haar gaat, want goden kregen vaak een teken mee waardoor iedereen wel wist wie het beeld voorstelde: dat is bij Artemis een hert.

Dit is het zevende deel in een serie. Mijn bedoeling is om elke week, tot aan mijn 65ste verjaardag later dit jaar, op deze manier uit te dragen hoe belangrijk ik kunst vind. 

Written by Ted

23 juli 2020 at 06:25

Geplaatst in Diversen

Nieuwe straatnamen

leave a comment »

pexels-photo-417192.jpeg

Foto door Pixabay op Pexels.com

Eindelijk heeft de gemeente de straatnamen bekendgemaakt van de nieuwe buurt die in oost gebouwd wordt. Gecentreerd rond het De Neusplein en het Ridouan Taghiplantsoen komen de Kale Karelkade, het Pistolen Pattypad, de Schietgrage Stefansteeg, de Bochele Bettyboulevard, de Foute Wout Willemweg en de Linke Leiperdlaan. Het nieuw te bouwen cultureel centrum wordt naar Schele Nel genoemd en het ziekenhuis gaat het Manke Molly Medisch Centrum heten.

Written by Ted

19 juli 2020 at 15:34

Geplaatst in Diversen

Over kunst gesproken (6)

with 3 comments

Jacob Hoekman 2020-05-08-rdMAG28-palmyra7-5-FC-webPalmyra in Syrië werd een rijke stad doordat het aan een route lag waarlangs de stof zijde van China naar het westen werd vervoerd. De bewoners boden handelaren bescherming tegen overvallers, en daar verdienden ze geld mee. Zo kon de stad uitgroeien tot een walhalla van mooie gebouwen en andere kunstschatten. Maar in 2015 werd de stad voor een belangrijk deel verwoest door mensen wier ideaal het is om een islamitische staat te vestigen.
De 82-jarige archeoloog Khaled Asaad, die lange tijd directeur van het museum was geweest, had het onheil aan zien komen. Hij had geprobeerd om zo veel mogelijk kunstschatten in veiligheid te brengen. Maar hij werd gevangengenomen, onthoofd en op een plein in de stad tentoongesteld met een bord erbij waarop stond dat hij zich met heidense standbeelden had beziggehouden.
Door alle eeuwen heen zijn er momenten geweest waarop kunst kapotgemaakt is. Als het op grote schaal gebeurde, was het meestal om oorlog of idealisme. In oorlogen maakt de ene partij de kunst van de tegenstander kapot omdat je een volk daarmee diep kunt raken. Misschien geven ze de strijd wel op en dan is de oorlog gewonnen.
Bij idealen wordt kunst gebruikt als symbool. In Palmyra werden de standbeelden heidens genoemd, omdat ze waren gemaakt om een god te eren die niet dezelfde was als die van de aanvallers. Een standbeeld is van steen en steen heeft geen schuld, maar omdat het iemand voorstelt, neemt het beeld de plaats in van diegene en krijgt alsnog de schuld. Het is nu eenmaal makkelijker om een beeld krom te trekken dan om onrecht recht te buigen.

Foto: Jacob Hoekman

Dit is het zesde deel in een serie. Mijn bedoeling is om elke week, tot aan mijn 65ste verjaardag later dit jaar, op deze manier uit te dragen hoe belangrijk ik kunst vind. 

Written by Ted

16 juli 2020 at 07:10

Geplaatst in Diversen

Tell me your story – kleurige tentoonstelling in Amersfoort

leave a comment »

IMG_8269Overal waar nieuwe uitbraken van Corona gesignaleerd worden gaan musea weer dicht. Logisch, want het is dáár dat onverantwoordelijke mensen zich niets aantrekken van de anderhalvemetersamenleving en lallend, met bier in de hand en trekkend aan een joint door de zalen struinen om tegen de schilderijen aan te pissen. Nee, dan in de straten van het centrum en in vliegtuigen, waar de oplettende burger er nauw op toeziet dat men niet op elkaars lip zit zonder die eerst gedesinfecteerd te hebben.

Voor ook hier de musea weer sluiten ben ik dus gauw naar Amersfoort gereisd voor de tentoonstelling Tell me your story in de Kunsthal Kunstkade – die weliswaar nog tot 30 augustus te zien is, maar ja, je weet dus maar nooit hoe lang het nog kan.

Ik was er vroeg; er was verder geen kip. Ik liep er in mijn eentje rond, wat natuurlijk fijn was. Toen ik wegging waren er wel wat mensen op deze tentoonstelling van kleur, maar alle bezoekers waren kleurloos.

De tentoonstelling beslaat ongeveer 100 jaar kunstenaars van kleur uit Amerika. Ik vond het knap lastig om de kwaliteit van de kunstwerken in te schatten; mijn referentiekader is behoorlijk wit, en dat was dan ook de reden waarom ik graag naar deze expositie wilde, en waarom ik deze Tell me your story een absolute aanrader vind. Maar er inhoudelijk iets over zeggen, durf ik niet. De laatste tijd is het me te vaak overkomen dat ik uitgemaakt werd voor rotte vis als ik iemands mening niet deelde, en ik heb net iets te vaak ingewreven gekregen dat als je niet tot een specifieke groep behoort, je niets inhoudelijks te berde hebt te brengen over uitingen vanuit die groep.

In dit geval vind ik dat niet erg, omdat ik sowieso vind dat iedereen zélf kennis moet nemen van deze expositie, en wie daar geen tijd voor heeft, heeft een heel aardig alternatief door de catalogus aan te schaffen, die nog geen 15 euro kost.

Op de (eigen) foto: Devan Shimoyama, Countdown (2019)

Written by Ted

14 juli 2020 at 13:15

Geplaatst in Diversen

De grenzen tussen proza en poëzie aftasten

leave a comment »

Een bijzonder fijne bespreking van Muggemietje in de Poëziekrant van Jan Van Coillie:

poeziekrant-mug1-web

poeziekrant-mug2-web

Written by Ted

13 juli 2020 at 06:59

Geplaatst in Diversen

Fietsen langs gedichten

leave a comment »

nunspeet-web1

Dit kreeg ik opgestuurd: twee foto’s die gemaakt zijn op een fietsroute bij Nunspeet. Met dank aan de Stichting Muurgedichten Nunspeet zijn enkele gedichten van mij langs de route gehangen. Vind ik erg leuk! Ook al omdat het gedichten zijn die nooit eerder in de publieke ruimte zijn gebruikt. Het onderste is overigens een fragment uit een lied dat ik ooit maakte voor Het Klokhuis.

nunspeet-web2

Deze foto’s zijn gemaakt door Griet Westra; zij fotografeerde op haar beurt buitenborden van Buro Kloeg Bunnik met foto’s van B. van der Biezen.

Written by Ted

12 juli 2020 at 06:09

Geplaatst in Diversen

De kleur van de harmonie

with 3 comments

pexels-photo-3851254.jpeg

Foto door Pressmaster op Pexels.com

Ik heb zojuist de reacties gelezen die Dolf Verroen de afgelopen tien dagen voor zijn snufferd kreeg op zijn Facebookpagina. Het ging over zijn boek ‘Slaaf kindje slaaf/Hoe mooi wit ik ben’. Voor wie het niet kent: het is een boek waarin Dolf vanuit het perspectief van een wit meisje vertelt hoe gruwelijk mensen van kleur het hadden in de tijd van de slavernij. Het bleek dat bijna iedereen die er een negatief oordeel over had het boek niet had gelezen en het uit protest tegen racisme ook niet wilde lezen. Sommigen die wel de moeite hadden genomen kwamen tot de conclusie dat het boek wel degelijk antiracistisch is, maar gericht op een publiek van witte lezers en daardoor minder geschikt voor jonge lezers van kleur die zonder begeleiding van volwassenen aan het boek beginnen. Dolf wordt bij nader inzien verweten dat hij in 2006 niet de tegenwoordigheid van geest had om een ánder verhaal te schrijven.

Als ik het zo formuleer klinkt het allemaal best wel redelijk van toon, maar wie de reacties op de Facebookpagina van Dolf Verroen leest, schrikt zich het leplazarus over het banale niveau van de “discussie”. Je wordt er somber van over de kansen die we hebben om gezamenlijk iets tegen racisme te doen. Het elkaar met priemende wijsvinger en op bijtende toon in polariserende kampen drijven maakt de dialoog volstrekt onmogelijk. Na lezing van de vulgaire reactiestroom is het enige dat hoopvol stemt, dat ondanks onze verschillen in huidskleur we eensgezind zijn over de kleur waarin we elkaar onderschijten. Voorlopig lijkt die harmonie het hoogst haalbare. Maar het is een begin.

==

In NRC stond gisteren een open brief die me uit het hart gegrepen is. Ik neem hem hier over. Onder de titel ‘Bestrijd racisme, maar kom niet aan het vrije woord’ betogen 153 kunstenaars en journalisten dat hoe noodzakelijk de strijd voor raciale en sociale rechtvaardigheid ook is, die niet mag leiden tot onverdraagzaamheid en represailles:

Onze culturele instituties beleven een moment van beproeving. Een krachtige roep om raciale en sociale rechtvaardigheid leidt tot de hoognodige eis van hervorming van de politie, samen met een bredere oproep tot meer gelijkheid en integratie in onze hele samenleving, niet in de laatste plaats in het hoger onderwijs, de journalistiek, de liefdadigheid en de kunst. Maar die noodzakelijke herijking leidt ook tot een versterking van een nieuwe reeks morele standpunten en politieke stellingnames, die onze normen van een open debat en tolerantie van verschillen neigen te verzwakken, ten gunste van ideologisch conformisme. Die eerste ontwikkeling juichen wij toe, tegen de tweede willen wij onze stem verheffen. De illiberale of onvrijzinnige krachten winnen overal ter wereld terrein en hebben een machtige bondgenoot in Donald Trump, die een reële bedreiging voor de democratie vormt. Maar het verzet mag niet verharden tot dogma of dwang – iets wat door rechtse demagogen nu al wordt uitgebuit. De democratische integratie die wij willen is alleen te bereiken als we ons uitspreken tegen het onverdraagzame klimaat dat aan alle kanten is ingetreden.

De vrije uitwisseling van informatie en ideeën, de levensader van een liberale samenleving, wordt met de dag verder beknot. Ook al zijn we die censuur gaan verwachten van radicaal-rechts, ze verspreidt zich ook breder in onze cultuur: een onverdraagzaamheid jegens andersdenkenden, een mode van publieke schandpalen en verkettering, en de neiging complexe beleidskwesties in verblindende morele zekerheid te laten oplossen. Wij eren de waarde van stevige en zelfs vinnige tegenspraak van alle kanten. Maar inmiddels horen we maar al te vaak oproepen tot snelle en strenge vergelding in reactie op vermeend ontoelaatbare uitingen en meningen.

Verontrustender is nog dat leiders van instituties in een panische poging tot schadebeperking overhaast onevenredige straffen opleggen, in plaats van weloverwogen te hervormen. Redacteuren worden ontslagen omdat ze omstreden stukken plaatsen, boeken teruggetrokken wegens vermeende onwaarachtigheid, journalisten mogen niet over bepaalde onderwerpen schrijven, hoogleraren krijgen last omdat ze in hun colleges uit bepaalde romans citeren, een onderzoeker wordt ontslagen na verspreiding van een academische peer reviewed studie en bij organisaties wordt de leiding aan de dijk gezet om iets wat soms alleen maar een onhandige vergissing is.

Wat de argumenten bij elk specifiek incident ook zijn, het gevolg is dat gaandeweg steeds minder kan worden gezegd zonder de dreiging van represailles. We betalen nu al de prijs van een grotere risicomijding onder schrijvers, kunstenaars en journalisten die vrezen voor hun bestaan als ze afwijken van de consensus of zelfs met onvoldoende geestdrift in de pas lopen.

Deze verstikkende atmosfeer zal uiteindelijk het wezen van onze tijd schaden. De beperking van het debat, door een repressieve overheid dan wel een onverdraagzame samenleving, schaadt steevast de mensen die geen macht hebben en beperkt ieders vermogen tot democratische participatie. Slechte ideeën worden bestreden door ze te ontkrachten, te weerspreken en te weerleggen, niet door erover te zwijgen of ze weg te wensen.

Wij nemen afstand van elke valse keuze tussen rechtvaardigheid en vrijheid, die zonder elkaar niet kunnen bestaan. Als schrijvers hebben wij een cultuur nodig die ons ruimte laat om te experimenteren, risico’s te nemen en zelfs fouten te maken. We moeten de mogelijkheid behouden het zonder ernstige professionele gevolgen te goeder trouw oneens te zijn. Als wij niet zelf verdedigen waar ons werk nu juist van afhangt, mogen we niet verwachten dat het publiek of de staat dit wel voor ons verdedigt.

George Packer The Atlantic, Noam Chomsky MIT, David Brooks New York Times, J.K. Rowlingschrijver, Ian Buruma Bard College, Margaret Atwood schrijver, Wynton Marsalis trompettist, Salman Rushdie schrijver, Kamel Daoud schrijver, Anne Applebaum journalist, Arlie Russell Hochschild socioloog, Garry Kasparov politicus, Kim Ghattas journalist, Daniel Kehlmannschrijver, en 139 andere journalisten, schrijvers, wetenschappers en kunstenaars ondertekenden deze brief, die ook verscheen in Harper’s Magazine.

==

Vandaag verscheen als reactie onderstaande ingezonden brief in dezelfde krant. Ik laat, zonder commentaar van mijn kant, lezen wat het commentaar van Naz Taha is:

Met enige verontwaardiging las ik de open brief van 153 kunstenaars en journalisten (Bestrijd racisme, maar kom niet aan het vrije woord, 8/7). Alles mogen zeggen betekent hier vooral mogen beledigen, kwetsen en discrimineren zonder daar kritiek op te krijgen.

Begrijp me niet verkeerd. De vrijheid om te zeggen wat je vindt kan nooit groot genoeg zijn. Het vrije woord garandeert immers dat mensen zonder vrees voor vervolging hun mening tot uitdrukking kunnen brengen in gesprekken en gedrukte tekst, in liedjes, op de radio en op internet. Die vrijheid dient het debat en daarmee de waarheidsvinding in de samenleving. Het is de heilige graal van wat we hier ‘de vrije wereld’ noemen: het deel van de wereld waarin men niet onder een dictatoriaal regime hoeft te leven. Maar zeggen wat je wilt, betekent niet dat je niet mag worden aangesproken op je opvattingen. Ja, je mag zeggen wat je wilt, maar iemand anders mag ook wat terugzeggen. Wie met een beroep op de vrijheid van meningsuiting racistische of transfobe uitspraken doet en stelt dat hij of zij daar niet op mag worden aangesproken, misbruikt het begrip, waardoor het zijn positieve bijklank verliest. Als iemand alles zegt wat hij vindt, dan moet hij anderen diezelfde ruimte gunnen. Het feit dat Harry Potter-auteur J.K. Rowling de brief heeft ondertekend, spreekt boekdelen. Rowling liet zich herhaaldelijk transfoob uit en moet nu op de blaren zitten: van haar grootste fans tot de haast volledige cast van de Harry Potter-films: iedereen buitelde over elkaar om zich te distantiëren van haar discriminerende uitlatingen. Met de ondertekening van deze brief schermt ze met het principe van de vrijheid van meningsuiting, maar een weerwoord kan Rowling blijkbaar slecht verkroppen. Het vrije woord is van groter belang dan de gevoelens van welke groep dan ook, hoe pijnlijk die afweging ook is. Niet voor niets is het vrije woord verankerd in onze grondwet. Het is echter geen vrijbrief om anderen te demoniseren en te discrimineren zonder daar vervolgens zelf op aangesproken te worden.

Naz Taha
journalist 

Written by Ted

10 juli 2020 at 08:11

Geplaatst in Diversen

Over kunst gesproken (5)

with 8 comments

tedvanlieshout ieper
Wie anders denkt dan anderen, moet op zijn tellen passen. De afgelopen periode heb ik regelmatig geschreven over mijn mening dat standbeelden niet moeten worden vernield om onrecht te bestrijden. Dat heb ik geweten. Ik ben uitgemaakt voor alles wat lelijk is.

Waarom lukt het mij niet om een mening, waarvan ik eigenlijk onbevangen dacht dat ik die deelde met ieder gewetensvol mens, voldoende goed voor het voetlicht te brengen? Het móét aan mij liggen!
Ik geloof dat ik het gevonden heb. Het zit hem in mijn zienswijze van kunst. Ik werd er eerder al eens op gewezen, maar heb dat toen als anekdotisch afgedaan.

Hier zie je een beeldengroep in Vladslo. De beelden zijn van Käthe Kollwitz, en volgens mij staat de man rechts en de vrouw links.
Nee, zeggen bijna alle andere mensen, de man staat links.
Nee, zeg ik, want de man staat rechts van de vrouw.
Nee, zeggen de anderen, hij staat links van haar.
Dat is toch niet waar! roep ik. De man staat aan de rechterzijde van de vrouw. Hij staat dan toch rechts van haar? Hij staat rechts!
Ja, als je het vanuit de vrouw bekijkt. Maar als je het vanuit jezelf bekijkt, staat-ie links.

Daar zit het verschil. Ik kijk bijna altijd naar een kunstwerk vanuit het perspectief van het kunstwerk zelf. Of zoals ik al eens in een gedicht schreef:

Ik heb een keer een beeld gestreeld, maar of een steen een aai kan merken?
Ik weet niet eens of het standbeeld zélf wel wist dat het bestond.

Als iemand een standbeeld omtrekt, dan trekt hij in mijn ogen niet een slavenhandelaar om, maar een beeld dat er niks aan kan doen dat het op een slavenhandelaar lijkt. Ik kom niet op voor die slavenhandelaar, ik kom op voor dat beeld. Het doet er daarbij niet toe of het een mooi of lelijk beeld is en of het al dan niet echte kunst gevonden wordt; in mijn ogen heeft het een ziel. Niet de ziel van degene die het voorstelt, maar de ziel van het beeld zelf.

Foto: Ted van Lieshout

Written by Ted

9 juli 2020 at 05:51

Geplaatst in Diversen

123

with one comment

pexels-photo-1166989.jpeg

Foto door Dominika Roseclay op Pexels.com

Als mensen moeten raden in welk jaar mijn vader geboren is, raden ze het nóóit. Ik word zelf dit jaar 65; tel daar 30 bij op, dan zou mijn vader ongeveer 95 kunnen zijn. Als hij nog in leven was. Dat is-ie niet. Hij is allang dood. Hoe lang? Langer dan 10 jaar? O ja. Langer dan 20 jaar? Zeker. Langer dan 30 jaar? Echt wel. Langer dan 40 jaar? Nou en of. Langer dan 50 jaar? Ja, hoor. Langer dan 60 jaar? Nee, dat niet. Hij is 57 jaar dood. Hij stierf in 1963 op 66-jarige leeftijd en ik was toen 7 jaar oud. Mijn vader is geboren in 1897. Morgen is zijn verjaardag. Als hij nog in leven was geweest zou hij 123 geworden zijn.

Ik heb eigenlijk geen herinneringen aan hem waarin ik hem levend voor me zie. Ik zie soms wel een vage schim, maar daar plak ik dan het hoofd op dat ik ken van een foto van hem. De meest levendige herinnering aan hem is dat hij opgebaard ligt. Ik vond dat niet eng. Hij had een níéuwe pyjama aan en ze hadden zijn handen gevouwen, alsof hij bad. Er was een rozenkrans tussen zijn vingers geweven. Hij had witte handschoenen aan. Of als dat niet waar is, dan waren zijn handen zo wit dat ik dacht dat het handschoenen waren. Vond ik maar gek. Pyjama aan en dan handschoenen!

Written by Ted

8 juli 2020 at 16:22

Geplaatst in Diversen