tedvanlieshout.nu

schrijver, dichter, beeldend kunstenaar

Mijn lente is begonnen

with 3 comments

Zaterdagmiddag 17:15 uur. De huisarts belt. Het is de assistente. Ze vraagt of ik een vaccinatie wil. Ik zeg ja. Hoe laat kun je hier zijn? Ik zeg: over tien minuten. Komt goed uit, zegt ze. Ik trek gauw mijn schoenen en mijn jas aan, spring op de fiets en sprint naar de huisarts. AstraZeneca zeker, vraag ik. Ja, zegt de assistente. Er is een ampul geopend en er is niemand meer om te prikken, dus we zijn gaan bellen. Daar staan we: drie mannen van 65 en 66. We zouden pas eind april een brief krijgen om een afspraak te maken voor mei, maar we zijn bij toeval aan de beurt. Na ons komt nog een man binnen. Hij zegt dat-ie opgefokt is, want er was brand in huis en hij heeft twee borrels op. Of dat een bezwaar is? Nee, dat kan wel, zegt de assistente. Ze zegt ook: de voorraad is op. Er zijn nog twee mensen onderweg, maar die kunnen terug naar huis. Ze gaat ze bellen met het slechte nieuws. Ik ben net op tijd. Na mij worden nog twee mannen geprikt en dan is het op. Na tien minuten wachten – om te kijken of ik geen rare reactie heb – krijg ik mijn vaccinatiebewijs mee en mag naar huis. We bellen in juni, zegt de assistente, want dan volgt pas de tweede prik. Eerder krijgen we geen voorraad, legt ze uit. Ik spring op de fiets, terug naar huis. Daar liggen de eerste asperges van het jaar klaar om in de pan te glijden. Mijn lente is begonnen. Echt waar.

Written by Ted

11 april 2021 at 11:52

Geplaatst in Diversen

Het ene stereotype beeld vervangen door het andere

leave a comment »

Als je kritiek krijgt, is het prettig als iemand anders daar voor je tegenin gaat. De VPRO Gids heeft daar een speciale rubriek voor die Forum heet.

Vlak voor de verkiezingen verscheen een fraaie tekening van Typex op de voorkant en een week later verscheen er in Forum kritiek op. Terecht, vond ik, want Rutte, Wilders en Hoekstra zouden het volgens mij niet appreciëren als ze afgebeeld werden met netkousen, pistolen en een pluim op het hoofd. Je wilt als politicus beschouwd worden op je functioneren en niet op je sekse.

Onder de kritiek verscheen ruiterlijk een soort excuus van de redactie. Maar een week later volgde de wraak volgens de gebruikelijke procedure: voor de rubriek werden reacties geselecteerd die expliciet van vrouwen afkomstig waren en die tegen de kritiek ingingen. Het opmerkelijkste voorbeeld is van H. Sluiter, omdat er een ánder stereotype beeld van vrouwen in opborrelt: Blote mannen zijn een beetje walgelijk en wij gaan er alleen mee naar bed als duidelijk is dat het gebeurt in het kader van opoffering, of als het gebeurt in complete duisternis, zodat het schokkende beeld van een bloot herenlijf niet op ons gevoelige netvlies gebrand blijft.

Written by Ted

9 april 2021 at 05:46

Geplaatst in Diversen

Zaterdag wint een van deze zes de Woutertje Pieterse Prijs

leave a comment »

Inmiddels zijn alle genomineerden voor de Woutertje Pieterse Prijs 2021 bekend.

– Alfabet van Charlotte Dematons (Hoogland & Van Klaveren)
– De naam van mijn vader van Rindert Kromhout (Leopold)
– Wat is kunst? van Ted van Lieshout (Leopold)
– Hele verhalen voor een halve soldaat van Benny Lindelauf & Ludwig Volbeda (Querido) 
– Koningskind van Selma Noort (Leopold)
– De fantastische vliegwedstrijd van Tjibbe Veldkamp & Sebastiaan Van Doninck (Querido)

De Standaard der Letteren zette de kanshebbers nog eens op een rij. Over mijn boek stond er het volgende in: ‘Een droomleraar, die Van Lieshout’. Fijn dat het er staat, maar in werkelijkheid zou ik een beroerde docent zijn. Veel te ongeduldig.

Zaterdag wordt de winnaar bekendgemaakt in De Taalstaat op Radio 1.

Written by Ted

8 april 2021 at 06:48

Geplaatst in Diversen

Rosa Schogt over ‘Gebr.’

with 3 comments

Soms overkomt je iets dat zo maar ontroert. Dat deed een filmpje met mij dat verscheen op het Instagramaccount ‘Schrijvers en piemels’, een merkwaardig platform waarop een vooralsnog anonieme auteur stukjes literatuur verzamelt waarin piemels voorkomen. De dichteres en actrice die er een filmpje voor maakte, was gelukkig niet anoniem. Haar naam is Rosa Schogt en zij heeft als tiener mijn boek ‘Gebr.‘ gelezen. Kijk en luister wat ze erover – in acht heerlijke minuten – zegt:

Meer weten over Rosa? Kijk dan eens hier of daar:

deschrijverscentrale.nl/auteurs/1327694

singeluitgeverijen.nl/auteur/rosa-schogt/

Written by Ted

7 april 2021 at 05:50

Geplaatst in Diversen

Een nieuwe tekenles op youtube.com/boerboris!

leave a comment »

Op het Boer Boris YouTube Kanaal – youtube.com/boerboris – verschijnt elke maandag een nieuwe tekenles van Philip. Deze keer laat hij zien hoe je een haan kunt tekenen. Abonneer je op het kanaal, dan krijg je een seintje als er iets nieuws verschijnt en like ons!

Written by Ted

5 april 2021 at 05:51

Geplaatst in Diversen

Het Lot

with 2 comments

De angst voor het Astra Zenecavaccin kan ik me goed voorstellen. Menigeen probeert te relativeren en vergelijkt de kans op dood na inenting met andere kansen om ergens aan dood te gaan. Het werd vergeleken met een beet door een hond en bliksemslag. Slechte voorbeelden, vind ik. Mensen gaan gevaarlijke situaties uit de weg en proberen actief blikseminslag en een beet door een hond te vermijden. Dat is nu net niet de bedoeling bij Astra Zeneca. Je zou er anders naar moeten kijken: de kans op sterven aan de vaccinatie is aanmerkelijk kleiner dan de kans om te sterven aan Corona.

Maar ik wil een ander punt maken. Een amusant punt. Nou ja, amusant is het niet, maar het zegt wel iets amusants over de menselijke geest. Onze omgang met kansen.

Wij dichten onszelf altijd kansen toe, maar hebben heel strikt in het vizier waaróp we kans willen lopen. Kopen we een lot in de loterij, dan denken wij dat we kans maken op de hoofdprijs, maar Het Lot heeft daarvan geen idee. Het Lot wéét niet dat je gokt op de hoofdprijs. Of als Het Lot daar wel enige notie van heeft, dan weet het niet welke hoofdprijs je voor ogen hebt.

Wij weten bij het kopen van een lot wel dat de kans om te winnen heel erg klein is, maar in onze geest is die kans 50%: óf je wint de prijs wel óf je wint de prijs niet. Maar door er een lot voor te kopen, denk je dat je je kans vergroot. In strikte zin is dat ook zo, want als je géén lot koopt, daalt de kans die je hebt op het winnen van 50% naar 0%.

Maar wij kopen aan de lopende band kansen. Met elke sigaret die je koopt koop je een kans op de kankerloterij. Dat weten we heus wel, maar we hópen niet op de prijs in de kankerloterij. We geven ons geld wél bewust uit voor een lot in de lotto, maar níét bewust in de kankerloterij of de levercirroseloterij of de diabetesloterij. Anders gezegd: met het lot dat we in de lotto kopen is het doel om de prijs wél te winnen, met het lot dat we kopen in de kankerloterij hopen we de prijs níét te winnen. En dan hopen we dat Het Lot precies onthoudt welk lot verzilverd moet worden en welk niet.

Ik win nóóit wat, zeggen veel mensen. Maar dat is absoluut niet waar. Het Lot zorgt ervoor dat iedereen wel eens wint. Maar niet per se de prijs waar je je zinnen op hebt gezet.

Written by Ted

4 april 2021 at 08:57

Geplaatst in Diversen

De zes genomineerden zijn bekend

leave a comment »

Alle zes de genomineerden voor de Woutertje Pieterse Prijs 2021 zijn bekend. Het zijn Charlotte Dematons met Alfabet, Selma Noort met Koningskind, Tjibbe Veldkamp en Kees de Boer met De fantastische vliegwedstrijd, Rindert Kromhout met De naam van mijn vader, Benny Lindelauf en Ludwig Volbeda met Hele verhalen voor een halve soldaat en mijn boek Wat is kunst? Bij al die boeken zijn een ultrakort filmpje gemaakt waarin juryvoorzitter Abdelkader Benali de boeken ultrakort voorstelt en lessuggesties; die laatste zijn hier te vinden.

Written by Ted

3 april 2021 at 11:32

Geplaatst in Diversen

Nederlands prentenboek Prentenboek van het Jaar!

leave a comment »

Ik ben ingenomen met de keuze van de boeken voor de Prentenboeken Top 10 en met de keuze voor ‘Maar eerst ving ik een monster‘ van Tjibbe Veldkamp en Kees de Boer tot Prentenboek van het Jaar. Eindelijk heeft de jury gekozen voor vooral titels van eigen bodem, waarmee recht gedaan is aan het feit dat in Nederland en Vlaanderen uitstekende prentenboeken worden gemaakt. Voorheen koos de jury nogal eens voor vertaald werk, waardoor het product van eigen bodem het nakijken had. Het argument dat het voor uitgeverijen weinig uitmaakt of een oorspronkelijk of vertaald boek in de selectie staat, gaat misschien wel op voor uitgeverijen, maar niet voor de makers van zo’n prentenboek.

Lees hier welke boeken de top 10 gehaald hebben!

Written by Ted

2 april 2021 at 07:51

Geplaatst in Diversen

‘Een echt cadeauboek’

leave a comment »

Er blijven nog steeds mooie besprekingen komen van Wat is kunst?, een van de zes genomineerde boeken voor de Woutertje Pieterse Prijs 2021, waarvan de winnaar wordt bekendgemaakt op 10 april in De Taalstaat van Frits Spits op Radio 1. Deze bespreking is uit Vind:

Written by Ted

2 april 2021 at 06:20

Geplaatst in Diversen

Privileges voor kerkgangers

leave a comment »

Van chronisch zieken, ouderen in verpleegtehuizen, gehandicapten en mensen met een al of niet wankele gezondheid wordt verwacht dat ze moedig en zonder privileges de restricties die Corona oplegt doorstaan. Er is één groep die daarvan is vrijgesteld. Gelovigen. Zij mogen naar de kerk met zijn driehonderden, daar zingen, desgewenst uit volle borst, en vervolgens andere mensen in supermarkt en in de klas blootstellen aan het gevaar van extra kans op besmetting. De vraag is waarom. Omdat er scheiding is tussen Kerk en Staat. Ik dacht altijd dat dat betekende dat de Kerk zich niet mag bemoeien met het landsbestuur, maar het is juist omgekeerd: de scheiding betekent dat de Staat zich niet mag bemoeien met de Kerk.

Het geloof wordt geacht mensen in staat te stellen om zich staande te houden in het leven door de steun die zij ondervinden in hun geloof, in hun vertrouwen dat God hen bijstaat. Dat zeggen ze ook zelf: God waakt over ons en zal zorgen dat wij zelf niet ziek worden.

Het is mooi dat gelovigen zeggen kracht en levensmoed te ontlenen aan het geloof in de Here, maar in de praktijk blijkt dat juist strenggelovigen beschikken over een wankel geestelijk leven. Want zonder kerkdienst blijken zij reddeloos verloren te zijn en onmachtig om het leven aan te kunnen. Ik hoorde een van hen zeggen: Voor ons is de kerk een geestelijke supermarkt. En daarmee bedoelde hij dat het geloof net zo’n eerste levensbehoefte is als voedsel. Zonder kerkconsumptie kunnen deze mensen niet leven.

Hoe is dat mogelijk? Bij alle mensen heeft God het Geweten ingebouwd. Dat minigodje zorgt ervoor dat wij in staat zijn om zelfstandig te oordelen over wat goed is en wat fout, en hoe juist en rechtvaardig te handelen. Bij sommige kerkgangers is dat geweten onvoldoende tot ontwikkeling gekomen. Zij doen een voortdurend dringend beroep op God om bijstand en (bege)leiding, als een jengelend kind dat het niet kan uitstaan dat moeder haar aandacht besteedt aan een ander kind dat zorg nodig heeft of aan een taak die volbracht moet worden. Deze gelovigen vinden dat hun voorrecht om naar de kerk te gaan van groter belang is dan het beschermen van de medemens. Zij zijn de werkelijke zwakken in onze samenleving en verdienen om die reden mededogen.

Written by Ted

1 april 2021 at 07:53

Geplaatst in Diversen

Juf Elsie: ‘De kinderen zullen onder de indruk zijn’

leave a comment »

Written by Ted

31 maart 2021 at 06:18

Geplaatst in Diversen

Alweer les 4 op www.youtube.com/boerboris: de poes!

leave a comment »

Sinds ongeveer een maand is het Boer Boris Kanaal actief. Dat is geen gegraven waterweg die genoemd is naar het boertje uit de prentenboekenserie van Philip Hopman en mij, maar een kanaal op YouTube waar je kleine stukjes uit onze boeken kunt zien en filmpjes die geheel of zijdelings te maken hebben met Boer Boris. Elke maandag verschijnt er een ultrakorte tekenles van Philip en deze week doet hij voor hoe je een kat kunt tekenen.

We hebben inmiddels alweer meer dan 200 abonnees, en dat betekent dat ons kanaal een makkelijkere naam van YouTube heeft gekregen: www.youtube.com/boerboris. Ga er maar eens kijken. Als je je abonneert krijg je een seintje als er iets nieuws verschijnt.

Binnenkort beginnen we met een nieuwe serie: vragen aan Philip en Ted; filmpjes waarin we antwoord geven op vragen van lezer(tje)s. Die vragen kun je stellen op de facebookpagina van Boer Boris en bijvoorbeeld hier of op de persoonlijke pagina’s van Philip en mij, maar niet op de youtube-pagina, omdat YouTube reacties verbiedt op pagina’s die bedoeld zijn voor kinderen. De reden voor dat beleid is dat ze niet willen dat reageerders misbruik maken van onoplettendheid en ongewenste reacties plaatsen op bij kinderen populaire kanalen. Zo populair is ons kanaal nog niet, maar we hopen ons abonneebestand en het aantal likes wel naar ongekende hoogtes op te stuwen! 🙂

Written by Ted

29 maart 2021 at 05:47

Geplaatst in Diversen

Kijk uit voor de sensitive reader!

with one comment

De sensitivity reader is, onder die naam, een betrekkelijk nieuw fenomeen. Het bestaat echter allang. De Bond tegen het Vloeken pluist al decennia boeken na op kwetsend geachte krachttermen en deed dat altijd en public. Nu blijkt dat het stilaan gebruik geworden is voor uitgeverijen om, al of niet heimelijk, teksten voor publicatie te laten lezen door sensitive readers, die gevoeligheden onder de aandacht moeten brengen van de uitgever en in sommige gevallen van de auteur. Het is een vorm van censuur, maar omdat die niet dwingend wordt opgelegd, is censuur geen passende term. Toch kan het oordeel van de sensitive reader als behoorlijk dwingend worden ervaren, getuige bijvoorbeeld deze tamelijk aanmatigende uitspraak van Lynn Brown, als ze het heeft over schrijvers die haar advies niet willen opvolgen: ‘Als je beledigend wil zijn, en je bent bereid om daar de terugslag van te ondergaan, dan moet je dat doen.’

Nu de functie publieker aan het worden is, staat die meteen ook enigszins onder druk, want kun je gevoeligheden overlaten aan het oordeel van één individu? Op welke gevoeligheden moet hij of zij letten, welke maatstaven hanteert hij of zij daarbij en vanuit welke hoedanigheid? Lastig, omdat het oordeel iets zegt over de sensitive reader als censor en niet per se over wat wenselijk is.

Een recente vertaling voor de jeugd van een erkend meesterwerk van Dante illustreert hoe discutabel het is om het oordeel over wat gevoelig ligt in de samenleving over te laten aan individuen (in dit geval vertaler/uitgever). In de vertaling van De Hel is de profeet Mohammed geschrapt – uit de hel, om precies te zijn – om te voorkomen dat het boek ‘onnodig kwetsend zou kunnen zijn’, aldus Myrthe Spiteri van Blossom Books: ‘Bij Dante ­ondergaat Mohammed een grof en vernederend lot, alleen maar omdat hij de voorloper van de islam is. De dieven of moordenaars in Dantes hel hebben wel echte fouten begaan, terwijl een godsdienst vestigen niet laakbaar kan zijn. Dante plaatst homoseksuelen ook in de hel, maar dat kwam doordat het christendom daar zo over dacht, tot vandaag toe. En Dante schrijft toch heel respectvol over hen.’

Los van of het vestigen van een godsdienst laakbaar kan zijn – waar nog wel een stevige discussie over gevoerd kan worden! – valt er wel wat af te dingen op de redenering van Spiteri. Waar hebben we eerder gehoord dat homo’s op één hoop worden gegooid met dieven en moordenaars? Juist, bij gelovige extremisten. En hoezo mogen islamitische gelovigen het exclusieve recht hebben om niet gekwetst te worden en mogen christenen gerust kwetsen, ‘omdat het christendom daar zo over dacht’?

Moet een uitgeverij van boeken voor de jeugd jonge lezers die onzeker zijn over hun geaardheid, niet juist beschermen tegen het idee dat homo’s in de hel horen? Kennelijk niet, want er is gekozen om bij het ingrijpen in het werk van Dante de profeet Mohammed uit de hel te halen en homo’s daar juist te laten. – Niet de auteur is de baas over zijn meesterwerk, maar de uitgeverij over het commerciële product.

Laat er geen misverstand over bestaan: ik ben niet voor het “zuiveren” van kunst en het vervalsen van de geschiedenis om zielen te sparen. Kunst en ook geschiedenis confronteren, en dat is maar goed ook. Wie niet wil dat de geschiedenis zich herhaalt, doet er goed aan die te kennen om zo te zien dat een andere weg raadzaam is.

Uit de handelwijze van Blossom Books blijkt plotseling wat er – zonder boze opzet, daarvan ben ik overtuigd! – bedoeld wordt met een samenleving waarin diversiteit en inclusie hoog in het vaandel staan: menigeen bedoelt er huidskleur en geloofsovertuiging mee, maar niet andersgeaard zijn! En zo zorgt men niet voor diversiteit, maar voor het scheiden van groepen.

How insensitive!

Written by Ted

28 maart 2021 at 07:09

Geplaatst in Diversen

Privileges

leave a comment »

Ik ben het bijna altijd eens met Tommy Wieringa in zijn column in de NRC, maar deze keer (27 maart) niet. Hij etaleert zijn eigen ‘woke’ mening door die van zijn vader ten tonele te voeren als van een verongelijkte witte man en zegt in zijn algemeenheid: ‘De bezorgdheid van de witte man gaat niet over de achterstelling en ongelijkheid van anderen, maar over de privileges die hij zelf vreest te verliezen.’

Ik voel daar innerlijk verzet tegen. Het is het calvinisme van de vijftiger jaren, de burgerlijke moraal van zuinigheid en matigheid. Zuurpruimerij als de maat der dingen en algehele schraalheid als de oplossing tegen jaloezie. Voor wie tevreden is met wat hij heeft, is armoe een luxe; wie zuur en wrang in ’t leven staat, proeft in schoonmaakazijn de schone smaak van wijn.

Het is, volgens mij, een vergissing om te denken dat rechten die mensen hebben in feite privileges zijn. Dat als mensen meer rechten hebben dan anderen, die rechten afgeroomd moeten worden, in plaats van dat ze dienen te worden opgeschaald naar een hoger niveau voor allen.

Met andere woorden: het gaat niet om het afstaan van privileges om zo tot rechtvaardigheid te komen, maar om het verbeteren van de situatie van mensen die in achterstandsposities verkeren, omdat ze daar domweg recht op hebben.

Written by Ted

27 maart 2021 at 12:40

Geplaatst in Diversen

Juf Anke: ‘Heel welkom in mijn groep’

leave a comment »

Written by Ted

27 maart 2021 at 07:44

Geplaatst in Diversen