tedvanlieshout.nu

schrijver, dichter, beeldend kunstenaar

Archive for the ‘Diversen’ Category

De wapens van je eigen tijd

leave a comment »

De moeilijkheid van een betoog opzetten in de sociale media is dat er vaak iemand is die in jouw tekst een zin aantreft die hem of haar niet bevalt, en daar dan een zijpad mee opgaat, waardoor de strekking van het betoog verstrooid raakt. Niet zelden leidt zo’n “dwaling” tot gekibbel, gehakketak of geharrewar, omdat niemand meer precies weet waar het ook alweer over ging; in de praktijk leest men dan niet meer het oorspronkelijke stukje, maar elkaars reacties, want daar zit het spektakel.

Ik schreef een stukje over het verschijnsel sensitivity readers en een reageerder zag daarin aanleiding om mij terecht te wijzen over een zin die hij erin had aangetroffen: ‘Veel meer groepen hebben de macht van het gekwetst zijn ontdekt.’ Hij vond dit te kort door de bocht en voegde eraan toe: ‘Er zijn in deze tijd minderheden aan het woord gekomen die eerst door de dominante groep de mond werden gesnoerd.’

Ik wilde er niet op ingaan omdat mijn stukje over iets anders ging, maar ik wil er wel een apart stukje aan wijden.

Even de context oproepen waarin die zin stond: ik betoogde dat het in de afgelopen decennia vooral gelovigen waren die zich gekwetst opstelden als ongelovigen iets zeiden over het geloof dat gelovigen niet beviel. Mijn stelling is dat het nu vrij algemeen gebruik is om anderen ertoe te bewegen om zich te beperken in het uiten van een mening door zich als gekwetste of slachtoffer te afficheren.

Sommigen denken dat de afkeer van onrecht nú pas begonnen of doelmatig is. Maar mensen van alle generaties zijn, op hun manier en in hun eigen tijd, ertegen in het geweer gekomen, met teleurstellende resultaten, maar ook met eclatante successen. Zonder de protesten uit het verleden zag het er, echt waar, nu heel wat minder zonnig uit. In het verleden lieten minderheden zich de mond niet zo maar snoeren.

Opkomen tegen onrecht is juist, goed en geboden, en niet voorbehouden aan mensen van nu. In de zestiger en zeventiger jaren van de vorige eeuw kwam de emancipatie van minderheidsgroepen voort uit strijdvaardigheid en weerbaarheid. Vrouwen, mensen van kleur en homo’s streden vanuit hun kracht en baseerden hun argumenten daarop. ‘Black power’ en ‘Baas in eigen buik’ waren leuzen van toen. Vergelijk je dat met slogans van nu, dan spreekt daaruit de positie van een onderliggende of in het nauw gedreven partij. Denk aan belangrijke bewegingen als ‘#MeToo’ en ‘Black Lives Matter’. Allebei zijn het leuzen die zijn voortgekomen uit slachtofferschap: in deze specifieke gevallen slachtoffers van seksueel overschrijdend gedrag en slachtoffers van politiegeweld tegen mensen van kleur. 

Elke tijd kiest zijn eigen wapens en er is geen rangorde in welke beter zijn en welke minder goed, want elk verzet tegen onrecht verdient aanmoediging en ondersteuning. Maar het is wel belangrijk om je te verdiepen in de kenmerken ervan en daarbij is kennis van de – je – geschiedenis onontbeerlijk.

Written by Ted

2 maart 2021 at 06:24

Geplaatst in Diversen

Sensitivity readers – wat is dat?

with 5 comments

Foto door Andrea Piacquadio op Pexels.com

Sensitivity readers. Van die term had ik vóór afgelopen week nooit gehoord. Hij kwam op bij de kwestie over wie het werk van Amanda Gorman mag vertalen. Het zijn (geheime) lezers die in opdracht van bijvoorbeeld uitgeverijen een tekst naspeuren op (on)gevoelige of gevaarlijke formuleringen.

Dat verschijnsel kennen we al heel erg lang; ik heb er zelf ook mee te maken gehad, maar dan bij mijn weten uitsluitend in religieus verband. Bij kinderboeken kijken commissies dan of de gebezigde taal wel geschikt is voor kinderen op scholen op godsdienstige grondslag. Daar deden we altijd lacherig en ietwat laatdunkend over, want we dachten dat alleen mensen die zich gesterkt voelen door het geloof verzwakt worden door rijk taalgebruik. Zo moest ik voor een kinderboek het woord piemel vervangen door plasser, en toen ik dat weigerde, ging de deal om het boek in een speciale schooleditie uit te brengen niet door en ging ongeveer 20.000 euro aan mijn neus voorbij. Of was het 20.000 gulden? Het was in ieder geval veel meer dan ik dacht, dus ik moest wel even slikken toen ik erachter kwam wat mijn principiële standpunt voor prijs had.

Inmiddels blijkt er dus een speciale term voor te bestaan en gaat het allang niet meer alleen om het “kuisen” van teksten voor broze gelovigen. Veel meer groepen hebben de macht van het gekwetst zijn ontdekt, enigszins vergelijkbaar met hoe moeders je als kind vroeger klem konden krijgen: ‘Mama is niet boos, mama is verdrietig. Mama is teleurgesteld. Mama is pijn gedaan.’

Het is een verontrustende ontwikkeling. Niet alleen omdat het censuur is die doet of het dat niet is, maar ook omdat het ervoor zorgt dat je uit voorzorg terughoudend wordt in wat je schrijft. Je hebt als auteur immers liever dat je eigen tekst wordt goedgekeurd dan een versie die iemand anders afdwingt of ervan maakt. Het betekent dat teksten misschien wel ingenieuzer van taal zijn om valkuilen te ontwijken, maar algemener, oppervlakkiger, clichématiger, armoediger en verdoezelender qua inhoud. Dat zou niemand moeten willen. Als je een tekst afstemt op een specifieke groep, of het nu is om die groep in bescherming te nemen of om die groep juist terwille te zijn, sluit je andere groepen in zekere zin uit, en uitsluiting is wat niemand wil. Tegelijkertijd biedt de enorme aanwas van taboes mogelijkheden te over om anderen makkelijk op de kast te krijgen, wat voor sommige auteurs ook weer als uitdaging kan worden gezien.

Written by Ted

28 februari 2021 at 08:50

Geplaatst in Diversen

Over 2 weekjes: Boer Boris, start de motor!

leave a comment »

Philip laat het nieuwste boek van Boer Boris zien, dat over twee weken uitkomt: een uitklapboek. Wat dat voor iets is en hoe het werkt? Kijk zelf!

Written by Ted

26 februari 2021 at 09:30

Geplaatst in Diversen

Over!

leave a comment »

Er zijn vanwege Corona in de media nu veel meer gesprekken op afstand dan vóór Corona, en daarbij zit er vaak vertraging op de lijn. Dan begint de een al te praten als de ander toch nog iets zegt, waardoor ze door elkaar praten en niemand te verstaan is. Daar hadden ze vroeger een handige oplossing voor. Als iemand was uitgepraat, zei hij: ‘Over.’ Dan wist de ander wanneer hij kon gaan spreken. Na een jaar Corona is dat wiel nog steeds niet (her)uitgevonden. Over.

Written by Ted

24 februari 2021 at 07:07

Geplaatst in Diversen

De drollenraper van de Oosterdokskade

leave a comment »

Foto door Dariusz Grosa op Pexels.com

Er is niets zo fijn als buiten kakken, vinden sommige mensen. Maar omdat ze het toch gênant vinden om zelf buiten te hurken, hebben ze een hond bij zich die het voor ze doet. En als het even kan, ruimen ze de drollen niet op, maar laten die lekker liggen. Al sinds een jaar zie je op straat veel meer drollen dan toen er nog geen corona was, en dat komt doordat er evenveel hondenbezitters zijn die hun hond uitlaten, maar er minder sociale controle is. Nu er een avondklok is, wanen nogal wat hondenbezitters zich onbespied en ruimen ze de kak van hun hond niet op. Gisterochtend, nadat ik voorzichtig over tal van drollen heen was gestapt, zag ik op weg naar de supermarkt, om tien over acht in de ochtend, een meneer met zijn hond lopen op de Oosterdokskade. Hij had een plastic tas bij van Albert Heijn en een grijptang waar je schoonmakers vaak blikjes mee ziet oprapen. Deze heer was zo’n honderd drollen aan het rapen. Hij tilde ze een voor een in zijn plastic tasje. Tegenover al die hondenbezitters die hun drollen niet oprapen nu er niemand op straat is om ze te betrappen, is er ook een hondenbezitter die zich dat gedrag aantrekt en de troep van zijn buren opruimt. Ik liep te ver weg om hem te complimenteren, maar dit stukje is wel bedoeld voor hem, en voor de andere hondenbezitters die wél drollen ruimen, zelfs als ze denken dat niemand kijkt. Bravo!

Written by Ted

22 februari 2021 at 07:11

Geplaatst in Diversen

Uitgelezen.be: ‘een meesterwerk’

leave a comment »

‘Ted van Lieshout heeft al verschillende boeken geschreven over het onderwerp kunst, maar met Wat is kunst? heeft de meester zichzelf overtroffen. Wat is kunst? is een rijk en intrigerend boek. Een meesterwerk, warm aanbevolen in deze tijd waarin niet alleen kunstcreatie en -beleving, maar ook het kunstonderwijs onder druk staan.’

Zo staat het op Uitgelezen.be, een bespreking van Wat is kunst? door Karin Kustermans. De hele recensie lees je hier. Uitgelezen.be is een nieuwe site, zorgvuldig en fraai vormgegeven, en biedt momenteel recensies van zo’n 25 boeken. Hopelijk worden dat er gauw meer, want Kustermans is niet alleen zeer belezen, maar schrijft ook met kennis van zaken. Ze heeft al decennia ervaring met jeugdliteratuur en dat kun je opmaken uit haar besprekingen.

Written by Ted

17 februari 2021 at 06:35

Geplaatst in Diversen

Het Rijksmuseum en de slavernij

leave a comment »

Morgen is er een interessante documentaire op NPO 2 van Ida Does die Nieuw licht – Het Rijksmuseum en de slavernij heet. Alles met het Rijks heeft sowieso mijn belangstelling en alles dat met het slavernijverleden te maken heeft ook, omdat hoe wij daarover denken biologerend is. Zo staat in een begeleidend artikel in de VPRO Gids een interview met een van de conservatoren van de tentoonstelling over slavernij in het Rijks en daarin zegt Stephanie Archangel over een smid: ‘Misschien heb je als witte Nederlander het idee dat jouw voorouders geen rol speelden in het slavernijverleden, omdat ze er geen rijkdommen aan overgehouden hebben. Maar zo’n ijzersmid die spijkers maakte was ook onderdeel van het slavernijsysteem.’

Ik vind dat een interessante gedachtegang: in hoeverre zijn individuele mensen zonder beslissingsbevoegdheid medeverantwoordelijk voor een situatie waarin ze beland zijn? Archangel zegt niet dat die smid medeverantwoordelijk is, maar wat ze wel impliceert, is dat iedereen die bijdraagt aan een systeem niet zo maar vrijuit kan gaan. Dat is prima, want dat slaat ook op ons en de manier waarop latere generaties zullen oordelen over hoe wíj omgingen met de huidige samenleving en de slavernij die daarin nog steeds bestaat.

Het meest frappante van oordelen over het slavernijverleden is dat iedereen zorgvuldig een belangrijke partij buiten schot houdt: religie. We vergeten bij het denken over dat verleden vrijwel altijd de immense invloed die het geloof had op de samenleving. In ons geval: de Bijbel. In het Oude Testament staat dat je goed moet zorgen voor je slaven en dat je geen slaven mag houden uit je eigen volk. Als je leeft in een maatschappij waarin het nauwgezet volgen van de bijbelvoorschriften het hoogste goed is, hoe kun je dan een gelovige medeverantwoordelijk houden voor de slavernij, maar het Geloof waarnaar hij handelt niet?

Written by Ted

14 februari 2021 at 07:07

Geplaatst in Diversen

‘Wat is kunst?’ ‘Het is kunst’

leave a comment »

Er staat een prachtig geschreven bespreking van Wat is kunst? op de site Over lezen en schrijven van voormalig hoofdredacteur van het ter ziele gegane tijdschrift over kinder- en jeugdliteratuur Leesgoed, Herman Verschuren. Zijn conclusie luidt:

‘En dan vergeet ik haast nog te melden dat Ted (nu zonder aanhalingstekens) van Lieshout naast auteur, beeldend kunstenaar en grafisch vormgever ook nog boekontwerper is, zoals voornoemde uitgaven ook al toonden. 
Resultaat: Wat is kunst? is niet alleen een zinnig en onderhoudend boek, het is ook een mooi boek, waarvan de vormgeving bovendien de inhoud ondersteunt, nee, deel van de inhoud is. 
Het is kunst.’

Lees hier het hele artikel!

Written by Ted

11 februari 2021 at 05:23

Geplaatst in Diversen

Schrijversbezoek tussen 1 maart en 1 juli zo goed als gratis!

leave a comment »

Op de site van De Schrijverscentrale kun je lezen hoe je een (al of niet digitaal) bezoek van een schrijver of illustrator kunt regelen, waarbij de kosten voor de auteur worden gedragen door een ánder! Een buitenkans! Uit de tekst op de website:

Foto door Mau00ebl BALLAND op Pexels.com

‘Schrijvers hebben tijdens de lockdown grote moeite om hun lezers te ontmoeten via de fysieke boekhandel, bibliotheken en scholen. Daarom komt het Nederlands Letterenfonds in samenwerking met De Schrijverscentrale en de Koninklijke Boekverkopersbond met een nieuwe steunmaatregel om schrijversoptredens te stimuleren. Daarmee wordt dit voorjaar een groot aantal (online) publieksactiviteiten mogelijk gemaakt.

Boekhandels, bibliotheken en scholen in Nederland kunnen via De Schrijverscentrale een schrijversoptreden boeken, waarbij het Letterenfonds het honorarium voor de schrijvers subsidieert tot € 500. Bovendien ontvangt de boekhandel via de Boekverkopersbond een bijdrage van maximaal € 500 voor de (extra) organisatiekosten. Zo wordt de drempel verlaagd voor het organiseren van (online) optredens en publieksactiviteiten van schrijvers die – afhankelijk van de dan geldende mogelijkheden – online, hybride of kleinschalig zijn en plaatsvinden tussen 1 maart en 1 juli 2021.

Iedere denkbare publiekspresentatie komt in aanmerking. Van interviews met een schrijver, online leesclubs en signeersessies in de etalage tot live optredens zodra het weer kan. Hiervoor kunnen schrijvers en illustratoren in alle literaire genres worden geboekt: van kinder- en jeugdliteratuur tot non-fictie, poëzie en spoken word.’

Lees hier verder!

Written by Ted

9 februari 2021 at 06:03

Geplaatst in Diversen

Hoera! De tweede druk van ‘Wat is kunst?’ is er!

leave a comment »

boven: Ronald Giphart in AD; onder: tips in AD

Hoera! De tweede druk van ‘Wat is kunst?‘ is er! Mede dankzij een fijn aantal mooie besprekingen. Dit zijn ze nog niet eens allemaal!

MappaLibri – Jan Van Collie: ‘Op het eind van het boek had ik het gevoel een rit gemaakt te hebben in een rollercoaster. Als je in dit boek duikt, neemt Ted van Lieshout je mee op een duizelingwekkende tocht door een onvergetelijk papieren museum, waarbij hij als een bevlogen gids de kunstwerken tot leven brengt met prachtige verhalen, pakkende anekdotes en prikkelende uitspraken.’

Trouw – Bas Maliepaard: ‘Een rijk geïllustreerd, leerzaam en vaak geestig college over uiteenlopende vormen van kunst.’

JaapLeest.nl – Jaap Friso: ‘‘Een knap boek. Ted van Lieshout ontpopt zich met Wat is kunst? als een ware kunstfluisteraar naar wie je wilt blijven luisteren.’

Parool – Marjolijn de Cocq: ‘Verplichte leeskost voor politici in een tijdsgewricht waarin de kunsten zo onder druk staan.’

Telegraaf – Paola van de Velde: ‘Het boek – dat zeer geschikt zou zijn als lesboek voor de CKV-vakken – is een heerlijke ode aan de kunst, laagdrempelig geschreven en vol laconieke humor, die zo kenmerkend is voor auteur en illustrator Ted van Lieshout. Leuk voor jongeren, maar zeker ook een aanrader voor volwassenen die op een luchtige manier meer te weten willen komen over kunst met een grote K. ****’

NRC – Mirjam Noorduijn: ‘Je moet het maar durven, een boek schrijven getiteld Wat is kunst? Velen zullen zeggen dat het onmogelijk is deze te beantwoorden: kunst is te veelomvattend voor een eenduidige definitie. Maar Van Lieshout, een onconventionele denker en kunstenaar die het experiment niet schuwt, is de uitdaging aangegaan, met succes: in een visueel verbluffend boek ontrafelt hij even speels als verbeeldingsvol het raadsel kunst. *****’

en: ‘De hybride vorm hangt samen met de inhoud en Van Lieshouts kunstopvatting, waarmee het boek in feite ook een soort conceptueel kunstwerk is.’

en: ‘Je gaat gemakkelijk mee in Van Lieshouts gedachte-experiment. Hij schrijft helder en de beelden prikkelen. Geestverruimend zijn ook de pagina-overschrijdende schilderijen van zeegezichten bij de flessenpost-intermezzo’s. Tot slot openbaart Van Lieshout waarom kunst belangrijk is. Dat doet hij meesterlijk, geholpen door twee sigarenblikjes en drie met pasta gevulde weckpotten. Wie wil weten wat die met de zin van kunst te maken hebben, leze dit prachtige boek.’

Leestips – Edward van de Vendel: ‘Imponerend en imposant is het, dit non-fictie-atol. Wie eraan bezig is denkt: ik wou dat ik kunstgeschiedenis studeerde en dat Van Lieshout mijn docent was, en wie het uit heeft denkt: doceren over kunst – is dat eigenlijk óók een kunstwerk? Het antwoord: wel als je het doet als Ted van Lieshout. Chapeau.’‘Imponerend en imposant is het, dit non-fictie-atol. Wie eraan bezig is denkt: ik wou dat ik kunstgeschiedenis studeerde en dat Van Lieshout mijn docent was, en wie het uit heeft denkt: doceren over kunst – is dat eigenlijk óók een kunstwerk? Het antwoord: wel als je het doet als Ted van Lieshout. Chapeau.’

De Volkskrant – Pjotr van Lenteren: ‘Van alle boeken die hij aan kunstonderwijs wijdde, is dit wel het summum. Intelligent, afwisselend, rijk, scherp, toegankelijk, geestig.’

Kidsweek – Annemarie Terhell: ‘Als je dit mooie boek uithebt, ben je een stukje dichter bij het antwoord. ****½’

Friesch Dagblad – Toin Duijx : ‘Een meester in de kunstopvoeding van kinderen. Een verrassend, humoristisch, schitterend vormgegeven, goed gedocumenteerd, leerzaam boek.’

Eindhovens Dagblad – Rob Schoonen: ‘Verplichte stof op elke middelbare school, zo stel ik me voor. En het hoort thuis in de boekenkast van eenieder die cultuur hoog heeft zitten. Past altijd.’

Written by Ted

6 februari 2021 at 05:50

Geplaatst in Diversen

‘Wat is kunst?’ hoort thuis in de boekenkast van eenieder die cultuur hoog heeft zitten. Past altijd.

leave a comment »

Wat is kunst? Ted van Lieshout doet het perfect uit de doeken

EINDHOVENS DAGBLAD 1 februari 2021

Door: Rob Schoonen

Ted van Lieshout (Eindhoven, 1955) probeert al tijden ‘kinderen aan de kunst te krijgen’. Hij schreef er vele boeken voor en werd er even vaak voor gelauwerd. En nu is onlangs ‘Wat is kunst? – Begin een eiland…’ verschenen. Een heerlijk boek, dat nog antwoorden geeft ook. Verplichte stof op elke middelbare school.

Drie flinke kasten mudvol kunstboeken heb ik. En al die boeken proberen op de een of andere manier allemaal een antwoord te vinden op de aloude vraag: Wat is kunst? Van het boekje The meaning of Art van criticus Herbert Read tot en met de brieven van Vincent van Gogh: stuk voor stuk willen ze duiden wat kunst precies is. 

Onlangs deed de in Eindhoven geboren en getogen schrijver Ted van Lieshout ook een duit in het zakje. Met – als altijd – de nodige flair, intelligentie en creativiteit. De titel alleen al: Wat is kunst? – Begin een eiland… Wát een manier om je 65e verjaardag luister bij te zetten: geniaal!

Want dat zit er achter deze uitgave. Van Lieshout bedacht twee jaar geleden dat hij in 2020 65 zou worden en vond dat een goed moment om iets speciaals te doen. Hij kreeg groen licht van zijn uitgever en in de laatste maand van zijn verjaardag-jaar rolde Wat is kunst? van de pers. 

In beginsel is het boek bedoeld voor jongeren, maar als dat al zo is, dan moet elke lezer zich maar eventjes jong wanen, want het is geschikt voor elke leeftijdsgroep.

Het doet – vanwege onderwerpkeuze, opzet en gerichtheid op die jongere doelgroep – denken aan Schildpad met Roos en Mes, een fijn en spannend boek van Cornel Bierens, dat alweer even geleden verscheen en waarin kunstwerken uit de verzameling van het Van Abbemuseum figureren. Maar Van Lieshouts boek is leuker.

Wat is Kunst? – Begin een eiland… is een klassieke raamvertelling, waarbij het hart wordt gevormd door het denkbeeldige gesprek dat een meisje voert met de auteur. Die tiener komt simpelweg het boek binnenwandelen (bij Van Lieshout kan alles, gelukkig). Zij heeft een opdracht van school gekregen om antwoord te krijgen op de vraag wat kunst is. En Van Lieshout geeft dat antwoord.

Elke spread – twee pagina’s naast elkaar – omvat die dialoog tussen meisje en schrijver, een verhaaltje over een bepaald kunstwerk, designstuk of techniek, daarnaast een foto bij dat betreffende onderwerp en ook nog een kleinere foto van een kunstwerk dat relevant is voor die bewuste vertelling. Die fotootjes zijn bedoeld als teaser, want Van Lieshout heeft – liefhebber als hij is – achterin het boek alle ins en outs van die kunstwerken opgenomen. Tot en met de locaties waar ze te bekijken zijn.

Van Lieshout laat je alle hoeken van de kunst en cultuur zien, van kalligrafie, design, typografie, oude kunst, conceptuele kunst, architectuur, fotografie – zo ongeveer alles komt voorbij. Om te eindigen met twee – zeer toepasselijke – kunstwerken van hemzelf. En de zin: ‘Kunst krabbelt als het ware met een nagel een gaatje in je hoofd zodat er licht naar binnen valt’.

En heeft Van Lieshout antwoord op die eeuwige vraag wat kunst dan wel is? Mwaah, niet helemaal, maar hij komt in de buurt. En dat is een bijzondere verdienste. Maar niet alleen daarom verdient dit boek lof. Het is een heerlijk boek, laagdrempelig geschreven (maar niet té), het raakt alle hoeken van de kunst en cultuur en is ook door de opzet – met de verschillende verhaallijnen – heel levendig. 

Verplichte stof op elke middelbare school, zo stel ik me voor. En het hoort thuis in de boekenkast van eenieder die cultuur hoog heeft zitten. Past altijd.

Ted van Lieshout, ‘Wat is kunst?- Begin een eiland…’. Uitgeverij Leopold, Amsterdam.  24,99 euro, ISBN: 9789025880095.

Written by Ted

3 februari 2021 at 05:55

Geplaatst in Diversen

Wim Hofman: 80 jaar

leave a comment »

Vandaag wordt Wim Hofman tachtig jaar. Mede ter gelegenheid daarvan bracht Querido een bundel van hem voor volwassenen uit: ‘We vertrekken voordat het licht is‘. Meteen brengt MappaLibri een bespreking van de hand van Henk van Viegen, die hier in zijn geheel te lezen is.  

Hier zijn enige citaten uit de recensie:

‘Wim Hofman is buiten de provincie Zeeland eigenlijk alleen bekend als (onconventioneel) schrijver van jeugdboeken. Die zitten vol eigenaardige en eigenzinnige personages die menigmaal bizarre avonturen beleven. Happy endings zijn niet verplicht, de zwarte kanten van de samenleving mogen aan de orde komen. Hofman zelf maakt overigens voor zijn werk geen onderscheid tussen dat voor kinderen en voor volwassenen, hij vindt dat hij een autonoom maker van dingen is. ‘Ik denk aan mezelf als ik schrijf’, zegt hij in een videoportret (2006) van Omroep Zeeland. Zijn weigering om in hokjes te denken ziet Bregje Boonstra (in de kleine monografie die verscheen bij de grote Hofman-tentoonstelling in het Letterkundig Museum in 2006) als een verklaring voor zijn enigszins marginale positie in het jeugdliteraire veld, terwijl hij tóch volop aanwezig is: door de vele prijzen en bekroningen, waaronder twee gerenommeerde oeuvreprijzen: de Theo-Thijssenprijs (1991) en de Max-Velthuysprijs (2013).’
  
‘Alles bij elkaar is er voor veel lezers van alles te vinden in deze verzameling. Ik herkende maar één verhaal, ‘Schroothoop’, uit de bundel Zondig in Zeeland (Kick 2012), en was aangenaam verrast, door de variatie, de humor en het niveau. Diepte bereikt Hofman niet met zielenroerselen of wijze lessen, maar met knappe en interessante observaties en terloopse opmerkingen. Vergeleken met zijn jeugdboeken is dit werk bescheiden geïllustreerd. Twee mooie tekeningen hebben alleen de kleuren zwart, rood en wit, die bij ‘Bloedzuigers’en bij ‘De oppasser’, maar er zijn andere, zeer geslaagde veelkleurige illustraties, blad- en takmotieven (zoals op de schutbladen) en fijne tekeningetjes bij de diertjes in de tweede afdeling. Alle van de auteur, in verschillende technieken.’ 
  
Wim Hofman: We vertrekken voordat het licht is. Hofmans vertellingen, Querido, Amsterdam 2021, 240 p. : ill. ISBN 9789021425429. Distributie L&M Books   

Written by Ted

2 februari 2021 at 05:26

Geplaatst in Diversen

Kunst tégen vernieling!

leave a comment »

In ‘Wat is kunst?‘ betoog ik dat als je voldoet aan de eerste levensbehoeftes – eten, drinken, slaap, veiligheid – je toch nog iets extra’s nodig hebt omdat je je anders dóódverveelt: kunst. Hoe waar dat is, blijkt deze dagen. De winkels voor primaire levensbehoeften zijn open en de rest is dicht. Veel mensen vervelen zich dood en omdat ze niet voldoende toegang hebben tot kunst – de theaters, musea, bioscopen en boekhandels zijn dicht, de muziekfestivals en sportmanifestaties zijn opgeschort, enzovoort – gaan ze uit verveling de boel vernielen. Dan gebéúrt er in ieder geval wat.

Dus: als je merkt dat je je verveelt en je voelt de behoefte opborrelen om de boel kort en klein te slaan, besef dan dat het kunst is wat je op dat moment mist. Er zijn nog veel manieren over om toch aan je portie kunst te komen: veel musea zijn online geopend, muziek kun je overal vandaan halen, tot en met concerten op YouTube aan toe, en veel artiesten zijn online allerlei initiatieven begonnen om in contact te blijven met het publiek. En online zijn de boekhandels gewoon open; je kunt bij je lokale boekhandel terecht voor elk boek dat je maar wilt en soms bezorgen ze het nog thuis ook! Bijvoorbeeld ‘Wat is kunst?‘ Dé oplossing om verveling tegen te gaan.

Written by Ted

29 januari 2021 at 04:55

Geplaatst in Diversen

Brief aan Rutte

with 2 comments

 Aan de minister-president De heer Drs. M. Rutte 

Amsterdam, 27 januari 2021 

Geachte heer Rutte, 

In een rechtsstaat die vrijheid, overleg en redelijkheid nastreeft vervullen boekhandels niet alleen een commerciële, maar ook een democratische functie. In tijden van polarisering, complotdenken en filter bubbles zijn ze noodzakelijker dan ooit. De boeken, maar ook de kranten en tijdschriften die ze verkopen, brengen vaak inzicht, nuance, wijsheid en schoonheid. Koning Willem-Alexander zei in een recente Zoom-vergadering met vertegenwoordigers uit het boekenvak dat een gezonde boekenbranche ‘essentieel’ is ‘voor het in stand houden van de Nederlandse cultuur’. Graag zouden wij u en uw kabinet een gelijkluidend standpunt horen uitdragen. 

Nederland hanteert een van de strengste regimes van Noordwest-Europa als het op boekverkoop aankomt, zo blijkt uit een recent overzicht van internationale brancheverenigingen van uitgevers en boekverkopers. Uiteraard dwingt corona tot scherpe, pijnlijke beslissingen, maar dat betekent niet dat er helemaal geen keuzeruimte is. 

In België gelden boekwinkels sinds de tweede coronagolf als ‘essentiële handelszaken’. In oktober was het land een van de zwaarst getroffen lidstaten van Europa, maar het pakte corona vervolgens kordaat aan en werd een van de betere leerlingen van de klas – terwijl de boekhandels aldoor openbleven. 

In Frankrijk zijn de boekwinkels sinds eind november weer open. President Macron, van wie bekend is dat hij slechts vier uur per nacht slaapt en de rest al lezend doorbrengt, zei bij die gelegenheid: ‘Cultuur is essentieel voor ons leven als vrije burgers. Ik wil hier mijn dank en steun betuigen aan alle culturele spelers aan wie we, ik besef het, zoveel hebben gevraagd. We hebben hen nodig.’ 

In Duitsland is het beleid per deelstaat geregeld: in heel Berlijn en Brandenburg is alles gewoon open, enkel in Thüringen en Saksen zijn de winkels dicht, elders kun je minstens op afspraak boeken gaan afhalen – zelfs in de deelstaten die direct aan Nederland grenzen. Dat afhalen betekent een aanzienlijke verbetering. Dan verliest de boekhandelaar immers geen geld of tijd aan het versturen of rondbrengen van pakjes. Het klinkt sympathiek, zo’n boekenboer met bakfiets, maar een verdienmodel is het niet, noch voor de betrokken boekverkoper, noch voor schrijvers. 

In Nederland gingen boekhandels op 15 december rücksichtslos dicht. Zelfs een afhaalloket is niet toegestaan. Twee weken geleden kregen auteurs uit Nederland en Vlaanderen het verzoek om lezers op te roepen boeken vooral lokaal te blijven bestellen. Velen van ons hebben aan die campagne meegewerkt. Maar een structureel probleem lossen we niet enkel op met een beroep op de goodwill van de individuele lezer. Ook de Nederlandse regering moet op haar keuzes worden aangesproken. 

Voor alle duidelijkheid: wij vragen geen voorkeursbehandeling, wij willen niet dat de boekhandel betere voorwaarden krijgt dan andere retailsectoren. Wij willen slechts dat de boekhandel hetzelfde als de rest behandeld wordt. Want waarom mogen bloemen, pralines, pizza’s, boormachines, gerepareerde schoenen, hondenvoer, rum, calvados en wiet wél worden afgehaald, en boeken niet? Het toestaan van een loketfunctie is wel het minste dat uw regering mogelijk moet maken. Zo voorkomt u dat de nacht valt over een kunstvorm die ook u, als groot liefhebber van Thomas Mann, zo dierbaar is. Dan rest ons nog enkel, zoals het in Der Zauberberg heet, ‘so ein Menschenthorax, der keiner mehr ist

Samenvattend: wij vragen u om op de kortst mogelijke termijn tot een verantwoorde heropenstelling van de Nederlandse boekhandel te komen, op zijn minst door het toestaan van een afhaalmogelijkheid. 

In afwachting van uw reactie zullen we voor de inhoud van deze brief ook publiekelijk de aandacht vragen. 

Hoogachtend, 

Kader Abdolah, Karin Amatmoekrim, Maarten Asscher, Abdelkader Benali, Hanna Bervoets, Alfred Birney, Marion Bloem, Onno Blom, Oscar van den Boogaard, Conny Braam, Rutger Bregman, Hans Maarten van den Brink, Charlotte Van den Broeck, Jan Brokken, Jeroen Brouwers, Tsead Bruinja, Ian Buruma, Peter Buwalda, Remco Campert, Sinan Çankaya, Joris van Casteren, Bart Chabot, Jan Cremer, Adriaan van Dis, Martin Michaël Driessen, Jessica Durlacher, Anna Enquist, Rob van Essen, Radna Fabias, Maxim Februari, Esther Gerritsen, Ronald Giphart, Arnon Grunberg, Wessel te Gussinklo, Sanneke van Hassel, Daan Heerma van Voss, A.F.Th. van der Heijden, Bas Heijne, Joke J. Hermsen, Stefan Hertmans, Bregje Hofstede, Auke Hulst, Roxane van Iperen, Murat Isik, Arthur Japin, Oek de Jong, Raoul de Jong, Lieve Joris, Mensje van Keulen, Herman Koch, Sander Kollaard, Kees van Kooten, Ernest van der Kwast, Tom Lanoye, Joke van Leeuwen, Ted van Lieshout, Bart Van Loo, Marcia Luyten, Joris Luyendijk, Geert Mak, Lieke Marsman, Vonne van der Meer, K. Michel, Bart Moeyaert, Marente de Moor, Margriet de Moor, Marcel Möring, Erwin Mortier, Jan Mulder, Charlotte Mutsaers, Ramsey Nasr, Nelleke Noordervliet, Saskia Noort, Cees Nooteboom, Jeroen Olyslaegers, Christine Otten, Willem Otterspeer, Jamal Ouariachi, Connie Palmen, Gustaaf Peek, Ilja Leonard Pfeijffer, Wanda Reisel, David Van Reybrouck, Marieke Lucas Rijneveld, Jaap Robben, Thomas Rosenboom, Eva Rovers, Mark Schaevers, Alfred Schaffer, Marijke Schermer, Xandra Schutte, Jan Siebelink, Hubert Smeets, Philip Snijder, Lize Spit, Chris De Stoop, Abram de Swaan, Manon Uphoff, Margot Vanderstraeten, Anne Vegter, Coen Verbraak, Peter Verhelst, Esther Verhoef, Dimitri Verhulst, Carolijn Visser, Joost de Vries, Pieter Waterdrinker, Niña Weijers, Tommy Wieringa, Jolande Withuis, Maartje Wortel, Annejet van der Zijl en vele, vele andere schrijvers 

Written by Ted

28 januari 2021 at 11:03

Geplaatst in Diversen

‘Boer Boris, start de motor!’ komt eraan

leave a comment »

Verwacht: 10 maart!

Written by Ted

25 januari 2021 at 06:04

Geplaatst in Diversen